Skip to main content

Full text of "Sop'erk' haykakank'-[12] [Armenian Writings]"

See other formats


Շօօջ1շ 


7հւտ ւտ ա Ճւ%ւէշւ1 օօբ^ օք ա Եօօհ էհսէ պ/ատ բրօտօր^օժ քօր ^օոօահօոտ օո հԵրա^ տհօԲօտ Եօքօրօ ւէ ^ստ օաօքսէկր տօաաօժ Նյ Օօօ§1օ ատ բաէ օք ա բրօյօօէ 
էօ ոահօ էհօ ^օրևԲտ Եօօհտ ժ^տ^ՕVօաԵ1օ օոհոօ. 

1է հստ տսոհ^օժ 1օո§ օոօս^հ քօր էհօ օօբ^ոջհէ էօ օճբհօ աւժ էհօ Եօօհ էօ օոէօր էհօ բսԵեօ ժօաաո. ճ բսԵեօ ժօաաո Եօօհ ւտ օոօ էհսէ ^ստ ոօVօր տսԵյօօէ 
էօ օօբ^ո^հէ օր ^հօտօ \շ%ա1 օօբ^ոջհէ էօրա հստ օճբհօժ. \\հւօէհօր ա Եօօհ ւտ ա էհօ բսԵեօ ժօաաո ապ օօսոէր^ էօ օօսոէր^. ԲսԵեօ ժօաաո Եօօետ 
աօ օսր %ԱէՇՊ/Այտ էօ էհօ բստէ, րօբրօտօոէաջ ա ^օսհհ օք հւտէօր^, օսեսրօ աւժ Խւօա1օժ§օ ԺտԲտ օեօո ԺՄեօսե էօ ժ^տ^ՕVօր. 

Յ^աէտ, ոօէսեօոտ աւժ օէհօր աաջեահՁ. բրօտօոէ ա էհօ օո§աս1 Vօ1սաօ ահ սբբօա ա էհւտ եէօ - ա րօաաժօր օք էհւտ Եօօհ 5 տ 1օո§ յօսրոօ^ քրօա էհօ 
բսԵետհօր էօ ա հԵրայր աւժ եոսե^ էօ ^օս. 


Ստջ§օ §աճօեոօտ 

Օօօ§1օ ւտ բրօսժ էօ բաէոօր աէհ հԵրաւօտ էօ ժւ^ւհշօ բսԵեօ ժօաաո րրաէօրա1տ աւժ ասհօ էհօա ^ւժօէ^ սօօօտտւԵէօ. ԲսԵեօ ժօաաո Եօօետ Եօ1օո§ էօ էհօ 
բսԵեօ աւժ ^օ աօ աօրօէ^ էհօե օստէօժաոտ. Ի^օրէհօէօտտ, էհւտ ^օրե ւտ օճբօոտր^օ, տօ ւո օրժօր էօ հօօբ բրօV^ժ^ո§ էհւտ րօտօսրօօ, ^օ հա^օ էսհօո տէօբտ էօ 
բրօVՕՈէ սԵստօ Ե^ օօաաօրօա1 բաեօտ, աօեւժաջ բ1սօա§ էօօհուօսէ րօտէոօեօոտ օո սսէօոտէօժ զսօր^ւո§. 

\\^օ սէտօ ատՃ էհսէ ^օս։ 

+ 1\4ռԽ ոօո–շօարո6րշա1 ստշ օքէԽ քւԽտ Պ/շ ժօտւ^ոօժ Օօօ§1օ Տօօե Տօաօհ քօր ստօ Ե^ աժհսժսս1տ, աւժ ^օ րօզսօտէ էհսէ ^օս ստօ էհօտօ եէօտ քօր 
բօրտօոսէ, ոօո–օօաաօրօա1 բսրբօտօտ. 

+ Աշքրաո քրօա ԱսէօաԱէօժ զսօյատ Բօ ոօէ տօոժ աւէօւրաէօժ զսօոօտ օք աւ^ տօրէ էօ Օօօ§1օ 5 տ տ^տէօա։ 1ք ^օս աօ օօոժսօճո§ րօտօաօհ օո ասօհաօ 
էրաւտ1սէաո, օբեօսէ օհաաէօր րօօօջաեօո օր օէհօր աօստ ^հօրօ սօօօտտ էօ ա 1ա§օ աոօսոէ օք էօճէ ւտ հօէբքսԼ բէօստօ օօոէսօէ ստ. \\^օ օոօօսա^օ էհօ 
ստօ օք բսԵեօ ժօաաո ոտէօրաէտ քօր էհօտօ բսրբօտօտ աւժ ապ Եօ սԵ1օ էօ հօէբ. 

+ Աաոէաո ԱէէոհսՈօո 7հօ Օօօ§1օ “^սէօրաահ” ^օս տօօ օո օսօհ եէօ ւտ օտտօոէաէ քօր աքօրրոա^ բօօբէօ սԵօսէ էհւտ բրօյօօէ աւժ հօ1բա§ էհօա հոժ 
սժժւհօոսէ ասէօոսէտ էհրօսջհ Օօօ§1օ Բօօհ Տօաօհ. Բէօստօ ժօ ոօէ րօաօVՕ ւէ. 

+ 1Հ66բ Ա Խյ<21 ^հս^օր ^օսր ստօ, րօաօրոԵօր էհսէ ^օս աօ րօտբօոտւԵէօ քօր օոտսոո§ էհսէ ^հսէ ^օս աօ ժօւո§ ւտ 1օ§ս1. Բօ ոօէ ստտսաօ էհսէ յստէ 
Եօօսստօ ^օ ԵօհօVՕ ա Եօօհ ւտ ւո էհօ բսԵեօ ժօաաո քօր ստօրտ ա էհօ Սաէօժ Տէսէօտ, էհսէ էհօ ^օրհ ւտ սէտօ ա էհօ բսԵեօ ժօաաո քօր ստօրտ ա օէհօր 
օօսոէոօտ. ^հօէհօր ա Եօօհ ւտ տհհ ա օօբ^ոջհէ Vա^օտ քրօա օօսոէր^ էօ օօսոէր^, սոժ ^օ շաոՂ օքքօր ջսւժսոօօ օո ^հօէհօր սո^ տբօօւհօ ստօ օք 
սո^ տբօօւհօ Եօօհ ւտ սհօ^օժ. Բէօստօ ժօ ոօէ ստտսաօ էհսէ ա Եօօհ 5 տ սբբօաաւօօ ւո Օօօ^էօ Տօօհ Տօաօհ աօաւտ ւէ օսո Եօ ստօժ ա սո^ ասոոօր 
սո^ահօրօ ւո էհօ աօր1ժ. Շօբ^ո^հէ ւոքոոջօաօոէ հսԵւհէ^ օսո Եօ զսւէօ տօVօրօ. 


ՃԵօսէ Օօօ§1օ 6օօե Տօտրօհ 


Օօօ§1օ 5 տ աւտտւօո ւտ էօ օր§սաշօ էհօ ^օրէժ^ աքօրոաէաո սոժ էօ ասհօ ւէ սո^օրտսհ^ սօօօտտւԵէօ սոժ ստօքսե Օօօ§1օ Տօօհ Տօաօհ հօէբտ րօսժօրտ 
ժ^տ^ՕVօր էհօ ^օր1ժ 5 տ Եօօհտ ^հւէօ հօէբւո^ աւէհօրտ սոժ բսԵհտհօրտ րօահ ոօ^ սսժւօոօօտ. Vօս օսո տօաօհ էհրօս^հ էհօ քսհ էօճէ օք էհւտ Եօօհ օո էհօ ^օԵ 


ս ցհէէթ ։ / /հօօճտ . ցօօց16 . օօա/ 



»ցւ«^Օօօ§1€ 



* ց ա^ՕօՕ§1տ 




> ՔԱՈ՝Ա»ՈԻՆԱ^ 

\ ԵԻ «ԼԹՐ»#։ 

11 ■ իշխանացն ՍԱՀԱԿԱօ 

I Ծ Ւ 

ՀաօրաՋաաՊա® 


ՎԵՆԵՏԻԿ 

|* ՏՊՕԼՐՕ-՚ՆԻ Օ՚Ի«Ի»»–Օ.ՐԵ 0 .՚Ն 8 


1 Ւ 3 Գ– 



0 Ո Փ Ե (* ք 
Հ Ա 6 Կ Ա Կ Ա ն * 
ԺԲ 


Օւցւէ120ժ ^ ^֊յՕՕ ^10 



ռւցարտճ^ՕՕՕ^և՝ 



ՀԱ8Ո8 ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ 
ՆԷՐԲՈՂԵԱՆ 

Ի ՕՈԻՐԻ *ԱՈ*ա)ՈԻՆՍՆ 



Ի ՎծնծՏՈԿ 
Ի $պաք»աՏի Ա՝խխայձաճց 


*6Գ֊1$84 


ԵՐ&ՆԵԼԻՈ6Ն ՍՒՕԻ&ՆՈՍ* 


<Ա0.ՐԳՍ»ՊԵՏ1* 

*Օ0* ԱՍ1%8ԵԱ.Լ 6ռ1ՐԵՆԱ*Ո*ԼՈ՝Լ 
ՏՕՆՒ ՍՐ^րՏ» *Ծ.քԻ0»ՄՆԻ©Ն 
Ի **ՆԴ»ՐՈ6 3»ՈԳ*ՈՎյՈՑՆ 


> ՆՄԻՆ «^ԱԴ^ԻՆ 0Ե81»1ՏՒ1%Թ* 
6Ե՝։Ե*ԱԵ8ԻՈ.Հ 0Ր8Օ8 ք.1\էԻ1^ՍՆ Ի $Ն 




^1ՐԵն* դթութէւնն \^սաոսծղք և 

գմարգասիրու.թ էւնն ածել միշտ 

պմաաճ. հրաման ըեկս>լստ յաստոսա^ 
ծաշունլ գրոց , և *ըէո հալողականն 
հաաուցանելօրհնա-քմէմնս * էյ*, յա֊ 
1^10 պարտական գա անել աո. սեր 
արարչական քսնամհցն յա մեն այն է 
բարեբանոա.(մեա$քր գոհացալ լինել 
գ\Հթտոսծոյ և զՀ* օր է , և երբեյ» ոլ 

մոռանալ* յայժմոսս գապագայէցն 
սւե սու-քմէւնս *է միտ առնուլ յյրիս֊ 
աոսակսէե հանճարով֊, և որ լի նե֊ 
չոյյն ե ւճր^լ պսչլծաո–ու(9 էւն նորո֊ 
գա կան կենացն • գոր ծածկեալ 
^քԼրիստոսիւ. աո. \\ստու,ած է մնա֊ 
նավի հալաաովյթ . և նայեցողու.^ 
թիան մեր հոգւոյ ակամբ յայսոսիկ 
կայցե վերամբարձն ալ. ղի ցորժամ՝ 
յսչյտնեսցէ յու սալին մեր կեաելքն 
•Հրէսաոս ք յ այնժամ՝ և մեր ընդ 



* 

%մա երե^եսչյոէտ էրրէքնաայսր փա 
ո-օթ , նորքն պարգեւեալ մեգ յշրար 
սոսիկ ՝ ՛է մեգ դնորայե աեսանե 
պփ աո֊ս է էւ այսոթէկ ասաչյեալյ 
ւ»ձ երկբայեչի և ոչ՜ յերկուսնալի 
այլ՜ սսաուգութեամբ և հաւասաոի 
.թանգի նման նմա եւքթ չինեչոչյ 
փոսն գի տեսանեչոչյ եվթ գնա Ո Է 
պե ս և կն է ըստ (Հովհաննուտ աո.ս 
թ ե– լ ոք ն խրաաու. % 

(\ա^քյ այժմ , եգյթալյթ , գմարմնո 
նոթա գաո-աջին գաչսաեանն գսՀ 
և գոգորմհւթիան և . գփրկոսթիւն 
գշնորհսն՝ որ ՛ի մեղ՜ պարգե ւեչյաւ 
հաստատուն հտւատաԼ *ի հ ո *էՀ 
մեր ընկալեալ՝ արժանապես գգւ 
հալողականն փաաւաարութիաձ 
փոա-թաԱէյու-թ վեր աո. արել, համս 
կրօև խոստովան ութեամր գսքտու. 
շըթանչյ մեր ույ պատարագ, օրհնա 
(մետն յամենայն աւա֊րս յամենա 
մամ * յարատեւակ հան գի սի էտ , հ» 
նապագորգ օր հնութ եաւքբ. , մարր « 
գարգ և արդարախոհ 2 (անապատ 
հորգութե ամբ ք ի մարմնական կե* 
•քաղս • օրինակ մեգ ունեչովէ դհա 

օ՚, ց ա^ՕօՕ§1€ 



քՀացէրալն \^յսաու.ծոյ պսրբապան 
%սհաաոակմե ք զաո-աթինի վար ուտ 
\եալսն և զյաղթո/լ վէլայւհտ 

( սաոսի \\սաու.ծոյ մեր ոյ , որթ 
ե ա֊եցած խաչելոյն ւիսսն մեր , 

է ոասՐ և պեսպես չարչարանօր և 
քջանօթ կաաարէրալտ հասին *ի 
իսաոս յոյսե իա-րոց հաս֊աաացե ^ 
՚ֆ ք և. եղեն բարեխօս ամենայն աշ^ 
Հ*հԷ * հոտ կենաց եղեալ տիեզեր 
| յասաոսած գիաոսթիսն լու.սա ֊ 
ֆցին , ղճեն2 Հերազոհ 4 մա հա֊ 
|ձ կո.ապաշսէՈ 1 –թեսՏն ճ հոգլ.ոյե 
մով֊ հալածեցին ։ Էլ ա թգ նո֊ 
բարեխօսոս-իմեամբ պահպա ֊ 

՝եմքլտ յ\^սաոէ–ծ ոյ հասեալժամա֊ 
*ՅՒ–Ք Գ հրաշալի և ՛ի մեծ ա պայ ~ 

ր *Փ*– վայելոա-շև գ՛եղեցիկ , ցանկալի 

աափագելի աօնս փաո.ա*~որեալ 
լ/եծան ոաՀն վիպյիցն քրիստոսի 
աց ^աուասնիցե % ՀԼայսոսիկ 
\ ս Ղէ կ աաա րելով– զտօեախմբոս֊ 
"Ա *ի սոցայս հուչակելի և բ աղ֊ 
մբաա– աիեղերագ.ոչ^ և յոթնե֊ 
եաԽ 2 սրբազան և մեծապաաիւ. 
1 հասան ել արժաոԽաէ-որեցալ» ։ 

ռւ 9 «։7 Տճ6> .000^1է՝ 


8 


Վա«ք1ր որոք *ի սկէզյան բանից է/ե֊ 
րո*ք և դաԱրստի սրբոցն , փարատ օ»^ 
ւՌնատեաոնն կէրնարալ փն մերոյ և 
դոհոսթիսն ՝է սոցայս յէշաաակի . 
որ դ^եր նու.աստոէ֊թէւնս արմանա֊ 
սորեաց յայսպիսի հասան ել հան֊ 
դի սի սրբՈՀքհ լոսսասոր օր վկադյսս֊ 
թեան 3 , և Ընդ. հրեշտակս պարել 
հո դե սոր երդուԼթ , աստոսաԽ էրան 
լոսսուԼարփիասորեալ, մոպթ արթ–֊ 
նացեալ, պհոդսոց մերոց մպրրել 
դտեսարանս * Ա«ւո^ և յսաակ .հախ 
եցոսածուէթ դսոցայս տեսցոատ դեա֊ 
հատակոսթիսևս • որպկս անդեն 
իսկ աչօր աո. նոսա (ինեչուի յաս֊ 
պարի սի առաջի դատասորին և լսել 
ղհարցուօքնն և պսլատասխանիսն մին֊ 
չես *ի վաիոՀէսե 2Հդանցն պաաերագ֊ 
մին և յազքմոսքՀեանն տ Ա«/2ր նայեի 
սէեսալ չինիցիր հոդեսոր աչցթ , և 
մարտակից նոչյունց չարչարանաչքն 
փԱտակցոսքմե ամի • միաբանոսիմեամբ 
հասատոյն ընդ նոսէն դտանել 
և ազատել տ արժանմամբ վաս֊ 
տակոցև , Որպես դի և հարձոսցե 
հանդիպել յօր% ^ րիաոոսի < 





Ե*– ա քԳ Ւ* ^էէ"Լ1 ձէր ր 

ինկալնալ և զանարգամնծ՚արսւ. ֊ 
թիվնգ. ՛ի վնր յ>ա% դարժանն իմ* , 
խօսելի աօեէ մեհրափաա. որբ ոց 
. ա֊աանիէյե , ոլ դիս արժանի վար կա֊ 
ննլով* նոյլա արժանավորս ինչ* ա 
սնլ բան է այլ ւէսմն արժանավորս վ֊ 
թնան իՏնգրողացդ. և հնադանդո». ֊ 
թնան պաաոսիրանին յլաուաջ* բն֊ 
բից էլիմն ակար Ոէ. թնան խօսս յն֊ 
ղու.ի ւ , 9նոյն դձնր ադօթսդ օդնա 
կան ՈվննլՈ/ի իէքոսմս անդօրու֊թնան , 
և էլն ոսին վիայսն պսոսսսականս բա֊ 
րեխօս աո, \^չ»ասասսն աուիչն պար֊ 
գնվաց բանից բանասորացս . դի և 
ինձ աացի բան *ի բասեալ բնրանսյ 
իմհյ , խոսել դօգուան հարվող ՝ի 
յէշաաակի փաո֊աց որբՈցն տ է*, այ֊ 
սովհնանւ. յիշմամբ անոէւէսնց նոչլա 
ըսա իւրաթանչիւր անոպան դրոյ ա֊ 
սնալասացից , յաո,աքնմին ակսնալ 
մինչև», ցվնրջինն անուսսնց յյաաաս֊ 
նիէլ սրբոցն \ էւ դո սր ունկնդրսւ.֊ 
թե ամի լոէսարոէ^բ հսդյւսւէ հնդսա,֊ 
կթնան , հաւ.աաո»է րնկալնալ ըդ֊ 
մնրմէն բանից *ի «ք Հրիասոս » 

%ԵՐՐ» Ի 1) • ^ահսա. շ. 

օ, ց աշ 6 ^Օօօ§1տ 



*\սսսնսւ.իձեամիւ մաղձի չարե-^յ 
ասդրեալ դմնդ ակն *ի (ձադա*.որր 
| իեիաԽէս , հակաէւակն եկեդէրւյա-ֆ 
*Հրիսասսի և ^րէսաոնկէց հաչա* 
երանս յարուսներ , խաղայր , 
դպյր չարե֊աչքն խոր հրդաեոէն , 
րապէոյն տանջանարանս դաանեչր , 
աայր Հրաման դաաասորաայ ընքմսՀ^ 
նալ ընդ. աշխարհս ի*–րոյ «4/»®4լ. 
թեանն 9 պյյիսաոնե այսն աանջխլ 
չարաչար հարուած՜ոէԼր տ Ա^ է ԼմոլՈէ 
րուՀմԽսամն • հրապուրեաչն *ի քճ 
ս»յ հասաաաս*–(ձիւն հդ*ր պայս 
մարեր ի*֊րՀյ (մադա^որուՀմեամն • 

•յանկպյր արԽամր. սրբոցե դերկիմի 
չնսւլ» կաաարէրալ 4 չարեաչքն դ »<ք|ք 
չիներ $ և անուն աոնոյր դիչչ ր ա րֆն 
պաշա 5 չին ել» դարդարեր դիոլ.աճ է 

դօրանայր չար ե օր , խրոխաայր , 

«–“ 7 /» . * ընգդեմ՝ *ՀրիսաողՓ 

հակաս. ակ խորհեր աւձրրմամբ &՜կե^ 
•էՒտ՚-Ղյ ։ | քեեամևեաՀն աայր պճ 
աու-եր • \^ի դադարեր սպանսնե 
դ ֊րր իսաոնէրսչյսն դորո դա աներ • < 
րեչի իմ* նա ե » **ր դհրամսնս 
կաաարե » և դհա կա ո. ակս ասս 



II 

ծ՛ոցն մերոց էսպասո. կոաորե • էակ 
որ ըն ալ. ալ. եմ՝ հրամանաց մերոց լինի֊ 
ցէ , րազոստՐ ատտտնջանղթ չարչարես^ 

ցէ և կորէցհ * 

է^ր% էր հաս սալնպիտտէ հրաման հրՈԼ 
վարաակաց յամք&եայե գ.ասաո.ս և *է 
^ թաաչպթս • ծաա^ալեցաա. , տոարածե^ 
տլաա. , փոասթ ոաԼհասաս յամեէաայն աե~ 
ղիս աո. էէաաասորս և իշխանս , և շի~ 
նեալաւ. պաաերաղմ՝ մոլեկան 6 թա . 
գ. աս. որին կոաորե լ֊ պիա.ր ղօրատէտ աե~ 
իքն սալա բար է ֆեոանէզթ , եդյբարր , ղ*ս֊ 
պեոէէցս աարակոսսանս աո. հ րիսաո ^ 
%եայս և ղ^քԼրիսաոսի ներողս սթիսեն * 
\,եղոա.թէ աոանքանաաք/ա ր ապմանայր • 
և սեր նահաաակացն բոր բոթեր աաա. 
՝Հրէ սաոոս • խոցոտմՈտ և խո^տողումՕտ 
սրբոցն էտ աո ասն այր , և խաշին խոր֊ 
հոսրդ հասաաոաէ պստլծաո-անայր < 

է \հէ*.արնակն \յիկիասնես ՛է 

կս.ոցն պաշաօն , և դեւթ աաալՈաեէն 
՛է նահաաակաաքև հաչած ե ալ թ ւ ի 
յստլոմ՝ ժամանակի թաասաաաոաՀն տ(ր֊ 
կտտչլթս ա/իահասաա ֆ թրիաոոաաակրօն 9 
միատէՈէՀնտէ ալօր ականթ ք է կապպա ֊ 
դոհ&ցաստց գաասո.փտ %ամրաց *ի 





12 

միասին դասէրալյյ , միարաԽ սիրով֊ 
ըե>է միմնանս յ արմարե աչյթ , բ անիստ 
և գործ՚ուԼթ ՛ի քրիստոս հա*.աաոց% 
միաիար ^յ» տ սորա ըմրսՀեեաալ 

չիՆկքէն ՛ի նմին (/ ամանակի էքասԽ 
քրիստոսի հա*.աաոցն և խոսաովս»^ 
նոա֊թեան յաեօբէ֊ն դաաաէ.որկ% Լ|ձր.. 
րասաիոյ չթապատին , որ դյք ձևն ո*. (ձի «Յէ 
այն մ* կողմաե հա€.աաաց&րալո*Հեէ;ր * 
յ»աւք դաեալ յաաէրէէի կացո*ցանէրլ 
էԸքշմարիասն 7 դայնոսիկ % հարց և 
փորձ աո֊նկր վասն հաւ֊աաոց նոցա • 
րո֊նադաակր ապա դնոսա Հաս»,. 
նէրլև պո հեչ ասաուաՆ ոցև տ 

՚լո^ա սչյնու. հեաեւ. իտոաաովա լ, 
նկին պշՀ Հրի սարա միայն 7էշմարիա Ա* 
աոէ-ահր • համ՝արձակոէ–(մեամր ասչյ, 
ի% պաաասիւանի , ոչ֊ ղանդիա^ին ՛ի 
ցասմանկ; , ոչ ցանկանային պա֊ 
աոսոյ • ար համար հե աչ չինկր *8ր ֊ 
ծ՝ոէ–ք*քի*յև • աանջանր ոչ֊ ղարհոր֊րե՜^ 
ցոր֊ցին • իտօպր ոզորանաց ոչ֊ պաա֊ 
րեցին , դա$լ.նոա֊թիւ% դիմաց դ* 0 *֊ 
աաա֊որին ոչ երկեցոյց • յոյս %սցա 
հասաաաոաՏն կր որպես լԼ աօ.ն 
1ձիոախ անսասահեյի է (| 1 ^ պայծ՜աա. 





13 

աե սուքմե ահ արդարոց անձանց 
միաձայևուքմեսէն • յշառ-ասուն Թը֊ 
ս>Հ^ էԷ ա Լ. ահձի%թ 8 , *ի մի բե՜րան 
աացին պաաասխանի • *քէ|ւ իսաո֊ 

նեաչյր եվխ 9 քրիստոսի եաո-այ^ր % 
ք\ արբառ. ամենեցուն մի չեալ , վասե 
ղի յոյսն ամենեցուն մի միայն 
ասս • ըսա նմին և բարբառ, նոյա 
միաբան ելանկր « վչաջչսլե րկիլն ղմի֊ 
մեանս անշարժ կա է յիա֊րեանցն 
փրկէչ, դաւանութեամբ ւ սիրելի կ 
ինձ յայսժ վայրի հանդիսանալ 
անյագաբար ղևոցայհ յ եղյեղո*.է ըղ֊ 
բանիցն ասացուաե • իմասաասիրա ՚֊ 
բար 9 ղնոցա սկրն որ առ. ՝ՀԼրիսաոս % 
աեսանել» *ի մի էֆաբանուքձիւն հա֊ 
ա.աաոյ գործ՜ ուԼթ յան գի ման կա֊ 
ցեալ*Հրիսաոսի է րիա-րապաաիկ բա֊ 
րուքմեանց եղեն մեգ աո-իքմթ , մա֊ 
որեալյլ ղհսգւ.ոյ մերոց մթացուցիլ 
խորհուրդս համակամ ՝ իւրեանց ա֊ 

ղօթի^թ * 

կապեցին ապա ղսուրբսն և ար֊ 
կին *ի բանգ թերեւս ա հացս լա֊ 
ցեն 4 0 ղնոսա , այլնպթա անդրդ ու.ե֊ 
(ի յոլսով Լ յօղնականութիւն ^ 

օւցա^^ՕօօջԽ 



14 

աուաե կարգային , աղօթս ձիգս և 
ցերկարս մւԱաուցանեչուէ* գի աացկ 
նոցա յաւլթելՀ. 1 չարին ի ,ո րհրգ– ո < *ք » 
և շյս/նկային մեո֊սնել վասն Հաւալ 
աոցն +քԼրիսաոսի խոսաովանոլ.֊ 
թեաէէբ յսւսոյն կենաց ակն ուհ ե֊ 
Ը*վ* է*բր նոթա յայս մաղթ աեսյոր^ 
դորագոյէտ կին հաաւաչմամբ սրաէց , 
երեւեալ նոցա Փրկիչն 4Հ ա %3 ս ւի ր ^ 
րերաց Հ աաոաաուն կալւ (|^ոյ աե ^ 
սեր այ պակր միաբան սիրով֊ յօժա^ 
բա գոյեր ըղձանային վկայական ա«լ ֊ 
նուլ անուն և թողուլ յիշաաակ 
վքաջութէրան • բե՛րկրալի ձսչյնիւ. 
սաղյքհսկին , երգ հոգեւոր Հ^օր *ի 
բարձէոնս աէւաթելովէ \%թ գաեալ 
անձանց պօրութ ե անց պակրունական 
երելուն քեն , եւս աս֊աւել հասսաա լ. 
աագոյն ց ուս ով֊ յայսնապկս խ 
սկիհ գիւրեանց յթա^ութիւնսն *ի 
մարա պաաերաղմի ա/ւա^ի մար&նա^ 
լոր և մահկանացու թագաւորաց 
աէւանց բաժանման &$*ալ և յայնմ * 
հանդիսի է թաբուն արար յաա-աՀ֊ 

բերեալ ղրանս վար գա պե ակի ն ւֆ^ 

ժեանց • որպկս յայնս , ասեն , յապ^ 

ՏՏ1։»^00§16 



15 

թէրչյսէթ և ծրծւծլի դապթ , ասպկս 

և յսչյսէՐ յագիմեսւյՈէտ և առյոատ 
դովու֊քմիէձտս յան մահ թադաէ-որկն 
մերմկ, • շահՏրաջէէէտ ապա և է 1Հ ս (1թ ս շ/– 
ցլ.(միա.նն , միաբան մարաոիայո*֊ բ և 
ըսա օբինի , դի պսակեսյցւտ ։ 

\*բրեւ անյանկին աա.ու.լտ ինչ ՛ի 
•քէրայ » միէ֊սաեդամ* աաևան դնէր 
դաաաէ֊որն • յաւ.եչոյր և ժոգուէյաև֊ 
սողաչքե • տանդֆ անդ, հացանկր և 
դոէտսն է \յ*ւ֊րքզն ածան առաքի 
անարաոա.մ* և դո է. ար իմ ծրեատ իբր 
*ի մեծ ուրաիքՈէ-իմիւն • խորՀոէ-րդր 
նայա չի ագօթիէտ և սրաիէտյ երկինս ւ 
*\ամբար փւսռեաչ պհաա-աաոչյե 
ր ադ *ի ձծռս 1 2 իւրձանչչ ունէրըոի, 
դի չչյյս աարյեն աեսողատչն հոգւ.ով~ 
ղեույա 7էդան^ն աևաակ * Այւաւ 
դիմկթ կաշե ալ յաաէնի , *Է հաբշա՜ 
նէրչն դհոսա դնոյն աային պաաաս ֊ 
իաանի դոր յառաինոէ-մ" նոմադին , 
դշ$Լրիսաոս խոսաովանել և ոչյոսրա֊ 
նալ գնա բնա*. : ք\*֊սաի և յահդի֊ 

ման ծ էյին ասաոսածիմաաա բանի էտ 
գսնցաի նոշա պ աշ ա ամ էէւնէէ դե*.ս 

անցւաւնծլովյև կոսռց , և դնոաին դի լ, 

օ։ցաշ«ւ^ՕօՕ§1€ 



16 | 
ա֊ապաշաս և մոլոր հաչս , նաեւ քսա ֊ 
է-արեաչս , և աո-անչլ լոո֊սդյ , մաոսախ լ 
չապաաս և միգապըաեո , անաաա^ 
աու֊ածս և մպթպթէեալս , և բհաա. էակ 
անէմասա մհլորութեամբ բ արբա^ 
ջխաչս է դայս ք&լ համարձակ I 

խօսեըեալ , ոաոա ս պաոնալե աըԽ | 
շարմ եչլա*~ , այեո^հեաե «. հրամայեի 
չյաւ. սպասալար ղռրաչլն ամպարըշ^ 
աաչլ հար կան ել վքարէէ֊ զյբերանա 
%ոչ/ա Ա քսորաակել* \*բրե*– սկսահ 

ՀԱէրաձԷգ. լ/ֆել ՝Է վկայսն , պմէ֊ 

մեահս ըարկոծեէն ւ (| Հ Հ պարմանա^ 
լեաըն • ալն օսա կարեելով^ 1 3 քսոր~ 
աակել թտեա՚/տ ըև դո մեկ էն զհա^ 
րոէ-ած-սե տ \\յսպկս հրաշադոր^ 

հեալ ւձյսաոէ-ծոյ , ^|ւ աԽգկն *Է ծրոյա 
էսրեսնը ընկալը էն պհաաաւ.ւլՈէ֊Յե 
եւէձն չար ե աչքն ե*ւէՅնպաաէկ * ՝ք|^, 
րոէէ^ պչարեալ և դոէփոն ըաաէամի , 
աո.եալ վեմ* կամեյլեալ հար կան ել 
պսոէ-րբմն , յերեսս դաաաււորէն դէլ, 
պկր և քուրդեր ղանամոէձեալն լըր^ 
բոսթեամբ *է պաշամն դէւ.աըն տ 
հիք-թխ– Հագ^զքե ա/սդքէկ գ»ր, 

*հր • <Փ յ*»&& ւհհ % V 




I 



17 

նիւ-թեէն օթեվանացն հոգա֊ոյն սրր֊ 
բաք . որպես հոա.րն (Հաչ ւեչոնի երիշ 
մանկանան ցօդագին լիներ • էսկ ըւլ 
վք աղցէեացիսն այրեր և բորբոքեր , 
այսպես և այժմ՝ գրրեեցաւ. * 0 որս 
ձգեին քլարինս՝ նղքա ԱէնՏխաէքք , և 
քարաձիգքն 1 կ քարավեժ չեալ» 
էսկ գունդն սրբազան չէ (սնդու, ֊ 
ի&եամբ և ղոսար7ք աեպեամբ * \Լեր 

աոևաքեին աայնու.հեաել. զգսհու–֊ 
թիլն և ասեին • | Հհշնամէք մեր ակա. Խ 
րացան և անկան , պյլմկք յարեպք 
և ու. դպո ւթ եամբ ապրեցպք > \\րգա֊ 
րեւ~ կաաարեցաւ. երդն ^աւ-թի • 
Աու,քք նոցա մասչեն *ի սէրաս նոցա 
և աղե գունտ նոցա փշրեց ան ։ Այլ 
արրոչյ աղօթքն վերամբարձն ալ չսւ^, 
" ո 4– ՝է յ ե րհ % ու. սա աոգքեալ չի֊ 
նկէն 9 և Տքնացին հ ա աոաաուն *է հա֊ 
ւաաս * 

Խ ,1քլ ՝ •հք" ա յ սս էէ" էիներ , 

դ արձեալ արկին ղեոսա *ի բանդ , ՛ի 
բանդին մարՏնով֊ արգեչեաչյք և 
հաւ-ապքն անարգել և անխափան 
չիներ ՛ի հոգէ-ոք֊ նոցունց . .քանդի 
աո ասել եւա խնգոլթեամբ ադս֊ 

տտ*ահտՇօօ§1€ 



18 I 

թկին և անվեհեր ղմիմեանս արիա֊ 
բար քաջալերեին տ *\Հ*է–ղեալ գխսր֊ 
հոէ֊րդւս մաաց իսրեանց աեխոեար֊ 

4կք » ՝է վէր ամբարձեալ յ երկինս 

աո. Ասաուա^՛ հայեցողս*, թ Խամի 1 5 
Հր* քե կենաց փափագելովդ ջանային | 
ջերմեք*, անդն սիրովդ ընդ. ^րիսաս֊ 

սի լինել» և թեթե*. թո*. էր յ»ձ* 
նոցա աո֊մ ամանակե այ նեղո*–թԷ*ւԽ 
մարԱեոյ ս*անջ*սնաց է էլ իբրե*. ն*ա^ 
յյա պայն ցանկային և խնդրեին , 
դարձեալ յայանապկս երե*.կր նս֊ 
ցա ակր ֆիսո*.ս և ասկր • \^մեն*ոյն 
որ հասաաայ յիս $ թկպկա և մե^ 
ո.անի % կեցցկ • ք աջալի րեցարսաք , 
և մի երկն չիր ք ես ըեդ ձելեմ՛» չար- 
չարանքդ աո.ժ ամանակե այ են , այլ 
հաաուցոէմքե վարձոսցԽ զոր ես աաց % 
յա*–ի*ոեն*ոկան * | Հակաս մի , ասկ . 
Համրերեց կյ թ և ընկալեիր ղանթսա^ 
Ո-ամ՝ փաո-աց պսակն • բաղմակակբ 
պաարասաեալ են ձեզ Գ « * *«ր 
իմոյ *ի սկղյսսնկ ա*–Ո*.րց աշխարհի * 

Գ ժ ե րՀրէ նահաաակիթ և *ի յեր, 
կինս պսակիցիր » մեծամեծս ընդ֊ 
փղթ—֊դ֊ վարձաարեցից ձեզ, սվ֊ սի. 

ր* ր ձէՒ Ռ օփ^Շօօջ^շ 



19 

է>ւ ապա երջանիկն դաս ծան ու.֊ 
•յծալ պհաւաաոցԽ պայման , շնորչ 
հալիչդ *յն ծ ու. թե ամբ գաւեաեացն ա֊ 
Ո-նալ հրաւկր ՛ի ակր աւծաե ացև 
աային զյոյսն * \յրկին ղյաանղն էր 
աեսանել. հրնշաակս մարմնավորս 
զարդելն աչ սուրբս *ի բանդ էն • 
փա ո֊ր *ի բարձունս կր բարբառ, հա^ 
սարա կաց բանաւ֊որ սուրբ գնդին տ 
| %ւսեալ ըի*է միմեաես հոգեգարդ 
միուիմծամբ հոգւովեռաց 1 6 հա^ 
է-աաոցե հեածւմամբ , սւնխախուա 
մնալ հայցեին յ\\սաու.ծոյ յոր կո֊ 
չեցանն կոչումն վկայական հանդի ա 
սին • եռահրալ զինու վչոռեալ յու^ 
սով սիրովն. հաւաաով է կենօր և մա֊ 
հու. կենար արին րն ծ այ էր ալ բ ո չր֊ 
րապաուղ պաաարադ $ ^ծսցու^ աս լ, 
աանօր զա սա ուա ծ ազան խոսաովա֊ 
նուիմիւէքե արդարախոհ մտգչ» և նմա^ 
նն սցոլ^րլ այսպիսեաց վարդապետ 
աացս . աաչյուտ և մէտ պէյեանս մեր 
\Լսաուծոյ . դոհասցուր և յևա մա֊ 
հու. • մի արա մնալ յուսահաաես ^ 
յուր՝ որովյյ առար օրինակ զէյաաա^ 
րծչոցն է ՊՀայծառապհ" *ի մեծ ա֊ 

աց«Ե 7 000§1€ 



22 

\կաաիր ապա յեա բաղում աեօ֊ 
(մոյ ա անջչսհ այն և դ սաանիր ղդըժն֊ 
ղւակն *ի մահարարս ։ Ղ՝ԷհՒՐ ս է ա Ը՚1. 
և յուրտ դառնաշունչ֊ օդով սասա ֊ 
կասաւաաւոլյ , որ յոչուքադոլն I 9 և նոր 
եհաս ասլեմ աւուր . ՛ի նմիան աւուր 
ընդ երեկս *ի մհւա կ ա ֊ 

պեալ զ ամենեսեան ՝Է միասին մերկս 
ղսուրբսն , արկաներ *ի լիճ մի ծո֊ 
վու մերձ ՛է վթաղարև % \^սսաանօր 
Յձկի սէրա իմ" և ա^թ իմ չի արաա֊ 
սուղթ լ1 1 %ի , նա և լեզուս տկարանալ 
աո. *ի պատմել զալն պ ի սի աղի սաս 
սա ասն ջան այ սրրոյն \*լւտուծ»ալ • սոս֊ 
կամ ամեն սալն անդամկթս և ալչալչի 
մի ար իմ յասել ղդ աո.ն չարչարա֊ 
նայ բանսն ւ եդաէլև ղտուլն֊ 

ջեասԽ ընքմայրն կատարիր • դիշերն 
իաաւարաբեր և օրակուլ սփո իր 
ծած՛կիր զաշիտարհս • սաստկանասլր 
դաաւնուՀմիւ֊ն օդոլն աո. հասարակ 
*ի միասին ժողովիր դժնիկն տ \ակ 
պաղիր սշլհուհետել Հուշտն • սաս.֊ 
նամանիթէ» շուրջ֊ պասաեալ ղերանե֊ 
լետե մածնոլր ընդ մարմինսն , պրի֊ 
դիր պարպաաիր ճարճատումն 20 

օ՚, ց ա^ՕօՕ§10 


ոփկերաւյն աուհկր , արի մնն հոսեր 
4ր ւսկաբւսր ի բրել. գյորգահոս աղ֊ 
թե՜*–ք* • ներկեր ապա Հու-լզին ղանսո֊ 
Հքրե գ յ *յ ւ> ՝ 2 ^ կարմիր , հիւ.սիւէ»ասյին 
հխէրյմն հնչեր եղեմնարկու. 22 ձև 

յ պթսո-արեր 23 • հեղոյր ՛ի վեր այ 
■րկ մէսրՏքնոէքե ւ ՀՀատաո-եին մար֊ 
4կնթե , պաղիր ար տար ու. սա , և 2խր֊ 
մե»Ք– (մ ի մեն նոէսազեր ՛ի նելտու.սա , 
Փնտոանելի եր ամենայն իր հր , ողոր֊, 
Հեքի եր ե աեսո*.թիլ.նն , սարսափելի 
եչէ և. աանջանթ տ նա հատակերն 

գմիւեեանս յոբգորեին , ձայն ղու.արթ 
քղ,երայ ձայհեէն . <Հ\էնդ կ այց ութ , 
եէլբարր է մի վհատե Ալյուր ք մի երկի֊ 
յր**տթ • ՚ՀԷ ղխորհո».րդս խոտորես ֊ 
յթոա^ր , միաբան մարտիլյուր • մի գաս 
%ոա–(միմն աանջսքևաէյս ղարհոա.րե ֊ 
յ բրւ֊սյյե • մի ՛՛պաղելս մւսրէէեոչյ մեդկա֊ 
գհոգիս մեր , ^ յօգեոսթիաձւ 
փ^յստոսաե կարդ ա Ալյուր է ոչ^ (մո֊ 

^ո<– ՂՕ^**Լ • փոխանակես ւյ ա֊ր 

յԷաՀհս ընգ արեանն քրիստոսի • աալ 
Ղ^ք. փոխարկնս մահու, նսրա • 
հի՚է&ի մարմինս մեր պաաա֊ 
ձագ՝ հրուԼ Հ^ոգսոյԽ վաօ.եալ» սերն 



24 

մեր աո* քրիստոս քր»*է 
արս հետոյի մարմիյեբս , հեպ^ֆ արիւես* 
էքիաքե հաւաաե մեր կաայւյե աեշար ա 
յ՚էպէ յուսոքքն ։ Արպե կպրե <(ք» 
բան ՝ի կեանս , և *ի մեո-ահելա <ֆ 
որոշի Աէյուբ 24 • կատյչյուբ միաբան *ի 
աՈահջաես , պի գպսաէքԽ աոսյութ • մի 
յք աղքմ եսչյկ սաաաեայ րառասնիորւ՝ 
որ մարանչի ընդ. մեղ^ իւրովթ խպ ր. 
հըրդակյպ, . այլ մեր յապթեսյոաՀ 
%մա և փախսաակաե արաայոլբ ա ա 
մօթաչի * Արբողն այո կր խրաա աո 
միմեանս և աւըքմթ աո. Ա««»Օէած ք 
և աաեջաեբե այն աաղնապեչի և 
աարակուսանբ ֆ և շյաւտ անըմբերն ^ 
էի • այլ նղրա անսասան նշիր և 
խո.ոհէ քհր 2 5 մնային տ \\մենայն ւ ու$Լ 
աեթ աապէԽապ , հողմն դաոձաշունլ 
և ջուրթն աաո-ամաևիլբ 26 • և նոր» 
՚ ի մերկասթ նան * \**կ ս րբ ո $* »(ք 

աԽ արաախղևլի 27 աո. յ ուսային իլ^ 
րեանշյ « 

էւ իբր եւ. այնպիսի «յրաութիւե 
աո-աքին պահ գիշերի խսաու, 
(մեամբ զօր անայր , մին *ի նոչբսնկ 
որում* անուն |®ձ%^ քմշոա֊ա. 





25 

«լական և ապաշնորհ , արապթս եըս^ 
նէր *ի սոսրբ դնդէն , աո. չժու.ժԼլ 
նևարէւիֆերան արա ո.ա ման ե ատը անկա֊ 
նկր * ի բաղանիսն զոր չարա հնարքն 
էին պաարասաեալ վասն այնպիսի 
պաարանայ • և աոժամայն յո«.֊ 
էրնալ հսղեչյաա– մահոա–ա*1բ X Վ^իրա֊ 
ա.սրնէքաւ. մար&եով֊ և շարդ արա֊ 
յաւ. հոդէ-ոէէ * կորևաւ. մարՏքեով֊ 
և ոշ դաաւ. հոդսով» չարչարեյաւ. 
և »ձ պաաուձրյ աւ. 29 * \%յ*պի*ի 

է անժոսժ-իէքն հանդէս • սչյսպկս և 
&ու.չիյն վի7(ակ • աա.ադ բախտին • 
արաասոա֊էրչի է և ոորայս կորուստ , 
և հշաակյեյի յոզբս և յաշխար 30 * 
\չմա բասա կան է պարսասանայ 
բան իլր կորուստն • այլ ՛ի 4։^ 
արաասոատ և ապաշաւ. և ոլ ծ՚աղր 
ղդ լորմսոքբն ւ ^վյԱաայո , «քվյատնտա֊ 
նեյի տապոյս • անդ է Ո և. •էահթ ա դե" 
աէրսանե-ւՐ և ղ^ախ՜ճան եչիչյն նկա՜ 
աեմ՝ , և նայի մ՝ պարամոսթիւՀն չո»~֊ 
ասպարդ սրբադանիյն ողորմնչի պքքնի 
հայեյնայյթ և ապա *ի միմևանս դար֊ 
ձեալ արաասու.այիյ աշտ յձնակիչյ 
չեալվրապթ վարատէրալսչխարին , ող֊ 

I» II. 3 



ՀՀ 

բպյէն ը պբթհաո^պչ^ բՈէՓքՈչմփմբ 31 . 

ոչ $չքկրոՀն յաէ֊ադթ կր սաա.ամՆ», 
%կա Տ ն խաոոլթիՀ* « ո Ըչ^Փ 

ԱՈա.Ակ եղբօրն ՝Է թօսհ/ե , ի վեր 
յերկինս ղ^չս հփմբաըձեալ «»/»*. 
աասոա,ահոո պաղաաանօյլ ձոշքն աշ^ I 
խարաՏեաչյ աո. բարձրե ալն 9 է բաբ^ յ 
ձունս աօ-պջ կին ագերսաչի մապթա֊ 
նհթ • ղասղրաե ոա.էէհ ձե/լՓՀ *"«– 

^Լրիսաոս վերաբերկաԼզօդեոէ-թԷՀն 

խնդրկին՝ մի Հ"ՍՀպյևլ ՝է միմեանշ , 
և մի ւդակասեչ֊ խորհրդական է*–^ 
րեանչյ *է թ ոլոքն , ՀաււաՀ. 

ոոմն . ընդ +Հվվաաոսի (ինելև պսա֊ 
կել հոո֊ասար միոլիմեամբ * 
ակր , ասկխն , պն աո-այյչս հո . և մի 
՛է դե աո բարկաոյէս և մի ։ ^/» ա – 

մաոսթէւն հո ՛ի վեր այ ծովու. . մի 
կոր ա-ս աներ ղմե/է և մի քմոդու-ր , 
ակր, յէշխ ա դխոոաու.ւէն հո և նէսյեա 
՛ի աաո-ապանս մեր • ոպորմօ*–(մի*ՀԽ 
հո հովաեի մե*Լ եզիյի , և աանՀաա֊ 
Նարանո *էեր օրհեկսյկ ՀՀ եզ ։ Ա. 
պրեցո զմեդ, ակր , ^ կարդասյոլՀ 
ղանոաձէ ՀՈ զոր օրհնեն ամենայն ո^ 
րարաեՀ երե*֊եյիբ և անկրկլՕյիկ» ւ 


^Օօօչ^Ք 



27 

յյիրէրյստ ղրևգ, ակր , ՝է բոլոր սըյլ լ 
ակ , և ղան ձին ս մեր ըն ծայելլստ 
պատարագ. , որ օրհնեա/դ. ես 
՛ի վ»ո սաե ղծ ու.ած ոլյ , և վ*ո հրա^ 
ման աս. ամենայն ինչ՜ կարգ և ալ՜ 

կսԱ 3 2 , և րեղ՜ հնազանդին բնաս 
գոլւծյ» ցթո * էյ» է. այսպկս 33 րնաա. 
օրհնոսթեամի ընդ՛ բոլոր գործս 
\Հյսաու.ծոյ անցան կին յէշմամբ ի*ո ֊ 
րոյ անդնդոլյ /լ հողմոչյ , կարկտի , 
ձևան և սառին և չյրաոյ և մրրկի 
ոլտ առնեն ղրան նորա և կատարեն 
ղհրամանս նորա < 

էյ» է» գչսօ֊աջէն նախա հարցն յիշկին 
ղչտանչևլէւփն զգործսն լուսափայլ 
Հսնամհէյն որ աո. նոսա կատարեց աս • 
փգ1 Կականոսքձիսնն \^սաոսծււյ որ 
աո– (Հակովբն փրկեալ^յ\յսաա.այ , և 
ովսկփ ապրեցոսցեալ՜ րէ»դ նմա 
վաճառելով, և ղ^ովսկսին Ըքելյսըր^ 
տագսչ լ աղօթից , և առնել՜ նշանս և 
ար ու. և սաս և աալ շնորհս , մինչ՜ ղի 
ծովահեղձիկ 34 առնել՜ ղֆարա֊ 
ա-ոՏքն ւ ի նոյքնգ* որ հրաշազոր լ 

ծ ելլեր , յոսսացալը • ապրեցո լ*ճր^լ, 
շք ղմեղսրսոյաս Հքո֊րյ • 





28 

օ դնեա ւ&լ, Աա«օսււ6՛ տ% * 

^ աղյյատաէյ ար յօ^ք է վ^ա»ե փ ա – 
Ո֊աչյ անուան վ»ո նայեա ի մնալ, դի 
շՀ*~ր2֊ պատեցին գմեէլ ստուելտ */» ֊ 
Հա. • թեթեւաչյո է տել* , ղծանրու֊ 
թիւ.% օդոյս ։ Աո. յյէլ, ակր , կարլ 

գատյստ • Ա**֊ր մեզ, դի ծ՜ անի էյ են 

յհնսչյԼ ր աղֆթ երրկրի դփ րկութիէն 
Հաստուկ– ոյգ մերոյ , & տացու֊ր ա1եր 
փաո-ս էսն ու. անդ. հ»ո $ դի *ի յշե՝*լ ա֊ 
պալիներ ւյաթ , ակր Ասաաած՝ , 

կեչյո դանձինս մեր է է \յՂթ ա ք"*/" ». 
սելչոի *ի մկջ֊ այնպիսի վտ անգիւյե* 
ահա յաեկարծակի դարմանր սրան., 
չիլի և տեսիլ սոսկալի • ^ նմին ժա ա 
մ ու. գիջիրոյե ծադեայյ ձ ՈԼ /»^ Հէ ո ֊ 
չյհթ արել. , ծագեաչյ և ծ աւալեչյսւլ • 
էյրաութիւնն գառն այր 35 ^ $իք*֊ 
մոլթիէ ւն , և ձմեռն յ ամառն վազ, 
վագակի փոխիսր • հալեչյաւ. լՈէ-հ՜տւ. 
պա էլն , և եղեւ. ջուրե իի*֊ր ր ա րԷէր 

և ջերմ ՝ է Ոձ “շյնուհեաեւ. տագնապ 
և ոլ սաոնախաոն օղ լ , ոլհողաՐ գը. 
մընդակագոյև և ոլսիր դ֊ժո ւար աս֊ 
դկպ է այլ ամառն • ոլ արեգակնա^ 
եագ այլ ր րրիսաոսեան կքչւ 4 §*ց ս 





3 $ 

գերագոյն * \\երովբեիյ թագավորն 
իքեալ *ի վերուստ աեսսձփւր սրր^ 

|Ա*յ% • պաչս *ի վեր համբարձեր ալ 
ձեո-ամբ մաանաշղյց չքնեին խ յպ»գր ր, 
րևալթ մի ղմի *ի վեր հայեին . ֆրյր֊ 
կիչե աեր %ի սոէ-ս ահա եագեայ աո* 
մեւլ % աեսյատ և ղոէ-ար՚ճասէչու-թ է 
չչն&ասչքոատ և բերկրեսչյոէ֊չ» • ահա 
ոչ՜ էս» *ի ձեււաչչ և թո /լ գմեւլ է ա^լ 
էր հաս մեւլ յօէէևականոէ֊քմիմն որ*. 
սչէթԱ յոէ-սայսաթ « \յԱԱԱ աննման ե 
լոէ-սոյ արեգական • ժամս ոչ՜ ե ա^ 
րեէ֊ու. • արեգակն ե ՝քԼրիսասս յոյսե 
մեր որ երեսիս . արգարեա. եագեայչ 
արեգակն անմաանեչքթ և չոր էն ան^ 
շքաոեչի է 

է>Ր7– ս Ա սո ^իհ հրոէչա^ 

փաս* փայչմամբ արաափայլև աչ 3-6 
չքնեին ՛ի •*րբո*չն , և գոհու.(միւն 
ասայքն *կԼրիսաոսի արթուն ևդոսսղ էլ, 
քժոէ֊ն իտորհրգովէ | ակ պահապանին 
*քէ ա րէէմև կային անպաարասպթ , յ»ուն 
(ժանձրու.թեան և հա կաս. ակ փրկոա–^ 
քժեան իւրեանչյ նիրհեալթ • վաս Ն 
•է*/նորիկ և անտես տտանչեչեաչքե չքի ֊ 
%եէն է և իւաէ-արեաչյթ աո. չոյսն « 




30 

(\«Ս|ք|| մի ոմն որ արթուն կայյր ար, 
մանահայր (սնլ զազօթսե , էւ ան, 
սանկր ղեոսա ուրախ լէալի Ժ^ՐԳ" 
Աւ»ա»ւծ՜ո/ ։ ^ մաաեկր , ր|. 

մաաւ ած էր զմահ աեկնլոյն *ի բազա, 
նիսե ր ձ զարմանաջյր (Տեղ նոյա կԼ֊Հ, 
յոչքսոսէկ և շուսոյն որ ձ»*֊^ *Ը*ԸԲ– 
րուէթե՝ աեսոսթեան արմանա*.*֊ 
րիւր ՛է բալյուաո ։ (|ււ>ւ*^ և այս ա կա 
ի շնալս *ի վերուստ նրեսուՀ» և ինն 
զարմաեադործ 38 անսոէ-թեամբ *ի 
միա աււնոյր զպակասնալԱ ՛ի թոա-ոյ 
՚ չհ ամարե ալհ ՛ի թիլ. Հաո-աաէեիէքե , 
որաի և պսաէլն պակասեալ զ 
նկր է \)իրա նոր ստաւյնալ սրրոյլե 
նախաեձաւոր դտանկր * զորս ընզ 
իւր կին զարթուէյնալ զնոսա , *®|ք. 
կան այր զէէեսաե , լքևկնեսյր և 
զմարդն , ^ ննլտս վազիր *ի լիճն 

իէնզ.ալուԼ ՛ի դասս որբոյն ։ 
դոյն սիրով Լ զանուե աոՏհոյր » դթրէ*֊ 
աոննայ նՏէն ազազակկր • ակր Ա*. 
աո լա ծ , *ի ^նզլ հաւատամ* յոր աո, 
ա թայս հաւաաան , ընկալն զիս , հա, 
•քարնա *ի թի ւ. սրբովս , զի և նա 
դաայչյ *ի սոսա ւ (ք^ձ՛ ինդութիւե 



31 

4 ինձ այս ու. հե տել. , գի թիւս խոր֊ 
հրրգ.ական չյյաւ. և սատանսչյ պար֊ 
աեայաւ. • սայլոչ^եւս կարծի*» ունիմ* 
պակասս դտանեէա»ւանւյ չիու֊թեան , 
«7լ ւի և անթերի X \\ր»է •»»ա»քիյ և 
ես վայելչականս և դոհայայշ ընդ 
սրրոչյն . ք\*էե \\թտուած և հգրր 

իրրե ւ. ղ\ձրաո*.ած (մեր* որ աււնկ 
էհթանշեյիս , և կատէ ուէե ՝Աթաու.ած 

բպյտ յ\ձ> սաոզ ֊** ո յ • ո, ր յ Է՝ ո ր ա բ ա Ր 

պայս ամենայն * ք՝ախա»յայՀ յոյժ 
ո*֊րախութիւն մեծ է ղի թի *֊ .թա֊, 
ս.ասնեկին ըքեաԼ եղեւ. և խ նդու.֊ 
թեամբ սյոյց գտրամեաչսն , դի այլ 
սշ եւ.ս որ պաարի արտստս ելեալի 
բաղանիսն » Աւգ» յետ այսպիսի 
պս*յծաս.ութեաե աո֊աւօտ չիներ • 
և րսնա*–ոչզՏե անդր հաստնկին , րպ֊ 
բանդա պանն 39 Ը^*է նոսա տեսա . 

նեին և գարմանային • հ արտանկին 

ապա և գայլսն՝ Գփ“Հք Հ"" ն "ր՚ս 
պաա2Հաո.ի գա/ե արար • և կամ՝ 
պքքնչ֊ տեսեաչլ իփեայչ յայե մեոս֊ 
րէրրնլ * \1 սա յՒ ն նոթա պստսյդԽ • 
ԶմՊ&Հ& 1*1» ասեն , ի Հնայ և 
աեսպթ չոյս գեսթտ չուրԼ որպես 



32 

պարես. • դա յանկարեակի վագիր այ 
9 ի նելյթս աղաղակելով րրիսաոն եայ 
եք ւ ,9 այ" լոսեալ զայրանային , ս. 
սաոսեալ հրաման գարշել֊ *ի ըՀեղրԽ 
և բրօր զյբարձս նոթա մին 

չես իսպառ, տ ք) *վանագորոն մաաթն . 
«ձ ոսսեալյբ ՝ի բարիս ն ախ անձ ել, 
այլ *ի չարիս յորգսւնախանձր 40 * 
\օսրաոակեթան ամեն եթե ան 4 ան֊ 
քսորաակեչի մնաց հասաաոյ նոթա 
աներեսոյթ անձինր տ 

| ՚եթանչեչի ե յ*Հքմ՝ պ*»ա֊ 

մոսթիսնս • մայր միոյ ոսրոսԱե 9 ի սրր֊ 
բոթն անմեկնելի աւս նոսա ա&սչյր , 
բանդի քամն կա գոյն եր և դե/սաթող֊ 

բոջ~ հասակաս որդի նորա % ՝քվմ(մել 
ական իսր չաայր (մոյլ, այլ թանկ 
աո. նա պշոսթեալ հայեր • և ձգեալ 
աւս նա ղձեոն՝ ասեր խանգա ա 
կաթ– 4 4 ձայնիս և մայրագորովդ |*««Լ 
^ որդեակ ասելով է 

և յթաջալերս աալովյ. սա կասի կ մի 
համբերն ա , ասե , գի կաաարեալ 
լիթիս • և մի երկն քչիս , ^րիսաոս 
հասեալե յօգնելւ Ա՜վմայր ^–է 
հասաա , ով գարմակթ *ի վեր յյսՏն 


։7 Օօօչ^€ 



33 

դյՏԽո^թէմե կանացի ակարոա.թե»սն , 
“հաս եսս աաաա-ե լ\ \^յսապէսէ վայել 
4ր աաԽոա1նդ հաա-աաոաչյե լցյ $1օր է այս֊ 
ադիսի պարդացոլ.էէն , սոյեպկս և հա֊ 
է-ասատ , աայսպկս և յոա.սադրոսթէւն , 
ըսաաա աոյսմ՝ և բաջչսքերոա.թիա% աո. 
որդիս ։ \,ա զայսպիսիս ցուցեալ 

աքէտչյրաւ թի •֊% սրդա֊ոյև իա֊րոյ և 
յերոսթիաՕե ր • 4 ամենայն մարշ պև ոյն 
ոա-սոա. այե ալ հաւ֊աաարմւււ֊թիւն 42 , 
որուէ դովեչի Ա&եր * Հեոպիայ ղսորա 
դովեսսփայ բասն , թեպեո» և բապոսմս 
հ* արժաեասոր « նա և բան զմեր 
խէացոա-ահս դեր ՝ի վերոյ գ տանի ֆ 
թուի թե և այլ 4ւ« բադմաայ որբ 
նասյէյէն յայս * \ակ սուրբ վկայլյխ 
խորաակեալբ ջալոաիա֊բ ԷՏհդսւ.֊ 
թեամբ ալան դեցին պհոդիս 
րերասնց *է ձեո.ս հրեշաակաց , ա֊ 
ապրեալթ յորոդայթե որս ոպար աղս֊ 
թի*տ դամենն աոելովէ (| րպէս լոյս 
չոա֊սաւոր ամպօթ յ երկինս ամբար֊ 
ձեայյյ *ի հոդիս ար դար որ կաաա֊ 
րելոյ դրելոյն յերկինս . կամ * ՛ի 
ձես-ս Հձյւաոա-եւչյ ըստ իաէասսաւ.֊ 
թե ասեն որ յաոակսն պաամի % |) ոյն֊ 





34 

պհ" հ իմանալ և այմմ՝. 
վայն լ ե է ս հ հասաեէղԽ արդարոյհ 
հոգէ-ոյ յօչքե յոր յուսայան մթել ՝Է 
միւսաեդաւք՝ միաէ֊որութիւե հոդ.֊ 
ւոյ ընդ իւրստտտԱտչիւր մարՕեոյ : 
0ա^ււ ապա հրամայեյաւ տատ ծ ե՜լ և 
բառնալ պմարմինս 1 Կացա և տոտտանել 
ք է աեգի այրման . պի պայս ուոոյյ 
նայա սաաանայ , կամելով֊ ատտեյտտտյա 
առնել պյիշաաակս նոյա յերկրե ։ 
իսք ղսյաաանին Հ^եղիաոն թուլին 
անդրկն՝ յուսալով֊ գաԱքրուսա %ո֊ 
բա , ղի դեռ եւս կենդանի կր է \\յլ 
տէսչյրե աեոեալ Ահատյեալ միայն և 
բարժանեալ յընկերակյայն , սիրո 
առն ը նկալեալ և պօրութիլն , պաը. 
կարութիտՖ տէոռաչյեալ , *ի յււսւ 
բաբձեալ գմանուկն , իտնդութեամր 
ընթանայր • մայր մարախ րոսի յան֊ 
հպյր և արադ հասանկր խլան֊ 

գրոյե > ի ճանապարհին լուծ՜ աներ 
հոդին *ի մարքքեոյն և մաստն կր առ 
յձբաուած * մօրե պսուրբ մար֊ 

մինն ասարեալ գինի սայլէյն ՛ի բա֊ 
նակն մաթոպ տ ընկենոյր անյապաւէ 
փութով֊ է %ոյնհեաայն 43 հուրն 


^Օօօչ^Ք 



35 

թորբՂթէր » մարմինդ սրրոչյԽ *Փ"֊ 
կԽդթ կաաարեալր ՛է հա&ոյսն 
աու-եոյ , և հր ոէ Լ մպթրա Գ"Ր֊ 

ծ-ևաէյ/լ ք և ամենայն աէորձուՀմե ամի 
փորձե-ալյյ , էբրեւ. ղարհաթ ս ԸՀ֊ 
բեալյբ և պաեալ, ևա-թնպաաէկ շար֊ 
չա րաեօջե պարղեալ ՛է հողոյ • ոբ ա 
պես *է գեպ նոչյա եկեալ մարգա֊ 
րեէն երգ , որ աո. բապմապաաէկ 
րենոէ-Թէւնսն ասէ է որգոա^Խակ ղէ 
սոտյա 4 ասել» Փ որձեշյեր ղմեգ, 
ւ^սրօւած– և յչմնեէյեր որպես ար֊ 
ե֊աթ ղի .թենի • և յաչորդօջն եա֊ս 
պարեել* \$էյաթ մեր ընդ– հ ՈԼ (* ե 
ըեգ ^ո<^։ • և գարձեաէ Հրւէ* ո (*֊ 
պես եղեւ. էսկ և աեսպր * 
սեօթ ես֊ս վյաե պայս ըե կալի ալ հան ֊ 

գես և վճէո ֊ « 

Ս«# ա յ– ո 3հկ եղեչոյ ապա 
խորհոպ ոգ ա ունկ էն եպեր եչիրե 44 

այն ամպարշաաւյե գաւտ և չա ա 
րեաչյե էէորհրգածոազքն պանկսրս*–ս֊ 
արն գանձ պատու.ական ոսկե ֊ 
ր ա & •հյրելոյ կորուսանել էք ոէ Լ 
ջանայէն , որ Հլաե էւրեաեւյհ կարո֊ 
պո+թէէձ յոյժ քա*ր հր+ածէալ. քէ 

ա«է»^ՕօՕ§16 



36 

ւորեալ *ի դեան մեծ արկանեին ^ 
բովաեէէակ (և , ւ»ձ /»^ձ (Հոպի ալ ա^։. 

աա Տհք * հ» |, /»4/»ք“ < ւ»–»ք 

^ փ Ժեասպե մասն աո. վքրի—ոս֊ 
նեայսն՝ ո ( ,ո 4 տ թ աո֊աթինասւյին • 
պայսոսիկ ո*.նայնաիտպէ հոա֊րպթլ 45 * 
էւ. այսպես կամեցեալ ծածկել պքԼ 
րիական վՏ ա ք^ պօրա կան սհ , ինթեանթ 
պարաեչլե ալ և յամօթ էէոր ա 

ծակյյաաՀն իւ.րեանչլ սաաանայիւ.՝ որ 
ղայսպէսէս մոլեր ընդպՀմ՝ սրբսշն * 
|\/9 մեծ կարծ՛ելովդ պայս նոլլա ի«~. 
րեանւլ անպփրոսթեանն* յապթսա.֊ 
թիաՀէ/ թագավորական հ ամարելո վ֊ 
պծածկել նշխարաչլն , ՛ի ֆովրս գ֊ե~ 
աոքե արկա%կէն < Արջ է բրետ, արկան 
անգ. % ժ ոպովեյլան *ի միասին , բնաւ. 
ոլ կորովսեալև ոլմի , պյլի <^«ր. 
սին գաեալյլ , \^յէաոսծոյ պայս այս^ 
պես հրաշագործեալ որպես և ^ 

րսպԼ ե • նա և լու.սաէ.որազ.ոյԽ .թան 
տրԷայլՈՀ֊Աե ասաեպաչլ 2 Հաս.ագայ~ 
թե ալ ի ջոէ-րսն • և գաւանսվթիան ւ 
ւֆոաՀմեաննոյա անբաժանելի Տէեայր 
և յեա մահոտն տ 

Տեսիլ երե*աեչլո*4քեալ եպիոկո ա 

0՚,ցա^ՕօՕ§1€ 



37 

պոոի թաղարին յեա երիյ աւուրյ , 
և յույեալ յայանագոչե նշանիւ 
ղաեդին է յորում* կային հալա֊ 
֊բ& ալ արփիափայլ սուրբ ոսկևրչն • 
ի գՒհՒրՒ երթ և ալ հրաման աայի ն 
ասն» ուլ յոււչխիյ գեաոյն* և ասնել 
հան գոլ ցան ել *ի հօրե գանձարան 
զան ապա կան շնորհն զյւժիշհն ախ֊ 
աաժեաաչյ < Ոք*"/ աո֊եալ սրբազան 
աեսուշն Պլեարոո ղուխա ֊թահան այ֊ 
ոա-թե ան վին ակի , ևրկեւպիւ բաղ ֊ 
մա*– *ի աևպին հասան կր հանգիպկր 
մեծի փափագմանն չուսոյ * |)^ա. 
սչկս ժողովեալ եգեալի միասին ա Խ 
§լասեյ պակասման գա անկ ր *ի 2 (ա֊ 
2ճսնլ նշուփչյն , իւրաթանչիւր աեսո֊ 
ղայն սաաեպապկս Խրեւեալ չու.֊ 
սա լոր դՀոլրսն ա սնկին • մի աո֊ մի 
Տրգեալ աէտակաեչի սիրով֊ , ամենն 
մի ֊թաո-ասուկթ անուանիալ , աա֊ 
րեալ ինգութեամբ յօթեվանս ար֊ 
գարոչյ *ի աոանս ադօթիյ ՝ի աանար 
սակր ունի հանգույն ալ հ է*րգ օրհ֊ 
նութեան և աօն ինգութեան կա֊ 
աոաբեալ ինկաւկա սաղմոսիատ և 
հոգկշնորհ օրինքթ , աաձրաեայ յի֊ 





38 

շաաակ և եկէրդևյսոյ փաուաայ յասսաՕէէ 
\ոսսափայլ շեորհղթ դնոքմե կար ա 

Գ^Լ յ աս 1 ա Գ ս ՍՁ ա *ԸՒ ա Յ • °Ր& ^ 

աարևկսՏն հրաէ/անաւ.Որեալ դաաչրպը 
ասոսր հսքէ/աշֆւարհական խոսաէբս է 
\ակ արդ. և մեր ե &**լթ ժաաԼ 

մանակաա ւ , ո^ւ արժանասորեյսաթ աւլ 
նախաէբելև ոսր*սի»ոս0 տրամբ հոդ.ե֊ 
սորակահաս դոա.ա7ՀանաշՀԷ յԷշջաաօՀ. 
կէ սրբոյ քաո-ասհիյև , աևսաբ ըզ, 
պաամհսթի սոյա 4 սանգիսին ո ր քա փ 
բախական եղես էէեր ակարոսթի ա^Խո , 
և, կարճատսօաիսր ասայաև *ի ձեր 
լսելիս որրան և պաամեյասս • ալ 
ը**** նոյսսնյ արժանավորս է. (3՜ երան , 
և ոԼ ըսա ձերոէ֊մ* փափագժահ և 
քսեդրոյ , այԼ ըսա իժ մաայս սս❁կա ա 
սաաեսոսթեանս և փ ոբրսսնձՀհ ա. < 
թե ստես յիմասսա » | Աիրելիթ , ասրդ 

աեսյոսր և դաեոսաևյ Նոյս» թիս • 
րա ուա սոսն են թոսոտէ, ոլ աալս»կա ա 
սեալև ւ»ձ յասէրչիաԼ, դի թհպէա և 
պակասեր յաս , գարձեալ \\սասսհրալ 
աե սչոսթեամբն լյաս % ՀՀոքն ասյթ ^քսկ. 
տւասոաձւ թիսս բաղոսժ խորՀսալբգ* 
յոսյանկ մետլ յի%յն բարդեր ալ* ՝Աախ 


^Օօօչ^Ք 



30 

վթաո-ասնէրակ աա.ոա–րբթ քհսս քոԼ կէրե֊ 
դահանալ յ ո ր ո 4^Ա ,է է էմանաչէ կ 
պմարդհ և հոդևէ-որիէ * է*. ^«/» 

4 ուսանել ՛է սուրբ հարցն աւ.ան֊ 
դոա-թենէ • որ և ատա կ^*^ 

դանացուցէչյթ գաա% ՛է ձևոձ ք*.. 

րԽանցն լու.սաէ.որո»–թեան և բ ա ֊ 

րն-քսնամութէրան ։ | Լերասյո*տ ապա 
և. յա/Լ խորհուրդ ^թաււասնևակ 
թուոյ • րաց. ասոՀն ւբ սուրբը 
դևդ֊ ապականեալ գահօրէննալսն 
աո– \ոյէս դաաեցեալ 1րո$է գհե լէլ 
մեղաց հ \*սկ սպթա մԱդ Հք֊ր փրկ ո *–֊ 
էմԽան և Հքէ-ր ոսրախոսթև ան ծալ 
րաՍրլխաց ՛է աան աեաոն , գի էն ա 
րՏրանթ ջրաէաանջէրալր վասն փ^ււլ 
աոսէ ՛է քուրսն հերզձոէ-յէն գանմար֊ 
(մէն% Փ արաւոն % Լախանան Հ6 և 
տ արգարոց անձէկթ այսո՛ւ, վյաո-աս֊ 
%Նակ թոսոյ աւոպ րբթ՝ պա հհը ա ֊ 
սսպրէնացԽալթ , հոդւաէ գօրայեալ 
ճւ գմարմթէն նուա7&րալ • որպկս 
զյոյոհր կ իմանալ ՛է | )է%կական 
չծրթեն | յ՝սվսկս ևրկէցս անգամ * , 
ուր և ասաուածաածսութ ևսծէև ար լ 

<քանա*~պ փպք և գպաադամս պա . 





40 


աէո֊էրածէ և աաձրաեաց երկրթն՝ ժո֊ 
ղուէրդէրանն | արայեչկ աոմրալ բհր լ, 
րեր ։ \\յսպէս և » աոթա 

սրբազանես էւ-րեաեչյ բարեփաո. ա֊ 
նոա֊անչքե (մոէ-Ոյ մեաԼ նոր \արաչեչկ 
աստոէ-աեաահս ժողովրդևաՆն եկե֊ 
ղեյյա-ոյք ղպարէէև ւ.ս ասաոա-աեա ֊ 

աոա-րս և զաա֊ետէս *է յերկթեո * 
բնդելով֊ ճանապարհ հաշտարար 
ֆւրևանյ 47 չարչարանքն , և ւ&լ 
հրաէ֊էրակր ոչ֊ յերկէր աւ^աէայ , 

"ԱԼ Գ 4^րնապթաղպթն \)Էո%Է Հայր* 

սրբոչյ տ մհւա֊անաւՐ և ղմնեն 

դթա *է մարէէարկո ղկուսու֊թ եաուկաե 
հաճոյաչյեալ Աօաուծ^ • որ և 
ղեախանձն \\սս*ո»֊ծէչյ սասակապե» 

Ւ&գրհր 4. պատուհասեր ղՆ-ր^Հ/ել 

անողորմաբար խրաաովյ \)ովով^ և 
երաշտով֊ և գյտրձևալ֊ հր կեղ֊ 4 8 պա֊ 
աարաղ.օրն պմարպ.արեոն քՀահաղու. 

էսպաո . կոաորեր , և յանգթմաԽեր 

ղ\\,.րայար մէէ.սանգա$Ր անձրե*–ա֊ 
եթե ամպովթե ։ Փ ախոա.ցեալ չիեե ր 
յասաուած աաեաւյե էշղաբելայ ըգ֊ 
ր րաո. ասուպն աէւ. , և *է չեաո% 
աոա֊եոյ այպբան պահքթ սրբամատոը 





41 

յեալ 2 ՀնշմԽմբ մարեեոյ • հ*գ&,աւԼ 
Ը*դ \ՀրաուՆոյ խոսեր գեմ՝ յան ղի֊ 
ման և մաշէյեկամն հրածկեր պերեսս 
զարհուրն ալ յ երե լման \\**աու.ձրոյ 
քինթն շնալ* քափ ղի այս ե ^«– ^ 
բեյևըաՀս այսոցիկ , որոշ անսսանա֊ 
ԱրՀև սրբոյս և պահոցս համարթ ։ 

|ՅԼ/*ք– արէպէսեէքթ և սոցա աո֊սքթէ^ 
նութէւնս պահօթ , քթով և հրով , և 
թիսն յյաջայարմար յյաս-ասուն • և 
սոթհթ մեղ ասասէսած՚աաեսուիմի*. ն 
յպւինի ի սոյն տեսակ տ է ինէ այսս֊ 
րիլբ թուովթ րնեայոլյՏե անգրան֊ 
կացն իսրայելի Հքովսեսի որի նա֊ 
գրուՀմեամրն ք րաո-ասնօրե այ յա1լ 
գի ման առնել աեասն ՛ի խորանն 
սրրութեան պաաարագհթ • ք||ր և սո֊ 
❁ թօթ ո լմի այն անգրանէկթ <Համրաց , 
. այլ ամենայն անձն և ամենայն աղգ 
ըեեայի \\սաու.ծոյ , և յանգիման 
կան սրբեալյյ և աղաաեաչյթ ՛ի մե֊ 
ղաց սոցա ր արեիաաոսքմեամբ * փւ*է, 
ղի իէ-րեանյ պփնադրսւթեամր և 
նահաաակութեամյ ւ և ջերմն ոսանղն 
•փրո^է ղամենեցուն փրկս^թիմե հայ և 
ցեն յ\\թաու֊ծ*չյ • և սոցին քմուաքյթ 

ՆԵՐ^ • Ի Ս • *Ս>Ո*է%Ս . 4 

օ։ ց ա^ՕօՕ§1տ 



42 

պահհթ Լ մեր մետրեալթ յիյոատ։ 
$Հրն մեր և Աա» ոէ-աե՜ Օի սոա»ա 
՝ՀԺ սառս ինթեան մարմնո»խ ծ՜նրն^ 
•էեամրև պաաոա֊եաչյ և |<^<ք (միւ.* 
^աա֊ասնօրեսչյ ՝Է աաճարե րերաքամբ 
ծնողայյն և ը նծայեալի ձեձն ին^ 
^եան պարարաերս Հ^սաՈէ-հրոյ և. Հ^օր 
*Է բարձոմես ։ ի սոյնչափ աա-ո ւ֊րո 
և յևա մկրաոա^թեան պահեաչյ կեր^ 
%ար ալ»ն մեր ՝հԼրիսաոս , և պամեն այն 
փորձուՀմիմես սաաաևայի յեա <^ա. 
հոչչե կաաարմաե մարդկոէաքմեամբե 
ասաոէ-ածապկս յաղթ՚ահարեաայ « 
(ք^ձ. կաաարեաչյ ղա մեն այն կէրս 
աեօրենուքմեան մարմեոէքև Է է –ք1 ,էք Վ ա 
վասն մեր և զյարչարանահ խաչաթև և 
պթաղոէաՅե և յարեա*. ՛ի մեէւեչույ Տւ 
հասաաարիմ* եղեա– աշխարհի » որ^ 
պէս ոա֊ոար յաոաո«֊ած՚ային դբ ո *յ >| 
յա*աՈ$.րս րաո֊աաոմնս երեա-եաԼ «. 
շակերաաւյԽ . և ու.սու.յյեար նոչյա 
պարմանն ^արաքոսՀմիմն կ9 վերա ~ 
չ/ աէ ~ յերկին* մարմնովդ , և դ.ալոչյ 4՜ 
միաաանդյամ* նովին մարմեաԼւ ^ոյե 
ինրե երիս րաո-ասնեակս պաաոէ֊ե^ 
(«Հ • ՛ի աաճարին ՛ի 





43 

գիրկս* | )իմկ»$Խի , յհա մկրաո. 
թԱ՚աԼն պահօթ և յհա» յարոսթհանն 
համրարձմաէքրե յհրկինս ։ Ա^ք^լ ա^ալ 
պհ“ իարհրգած՚հաը րաո-ասնեակս 
թէ*֊ • *"֊թ հհգեակս և հինգ. ո*–֊ 

թև ակս , և չարք աասեհակա և մի ^քա. 
Ա-ասևհ ակ յինրն ժալովհփսլ և կա֊ 
աարհալայսպկս թիսս * կ ահ֊ 

սոսթիսն նոյա , թ***/Հք մհր աս աս ֊ 

Ղ1*Ը իմանա է/ի *ի պատիս, 

.թամամեիր սրբույ է Ո*–^ հեգհակն 
ասայհալ հսքմն հնգհակ ն ա շիա ար֊ 
հիս սայսժիկ հսթն հագար գարոսայս 
կհնյաայավարոսթհան կարգս » գ*4՚ ֊ 
գհայկապկս բհրկ գնմանս». թիսն , և 
հինգ հինգ գթիւ. նայա վսփսն հինգ 
գգայոսթհան մարգկան , որով֊ գոր֊ 
Սի բարի և շար է հ աշիփ ար հակիր 
կհանս նորօր յօրինի ։ \* ս կ յԱա 
էրսթն հնդե կաչյս ոսթևրորգ հրն֊ 
գհաէլև ալոսթհրորգ գարոսն՝ որ կ 
աէսաջին և սկիզյհա անկ կա յասիահ֊ 
նին .րրի սաոսամհսս» գալսահան ըսա 
գրո 3 և դարոսյ » Ա/»7" հինգ հինգ 
ա»ւ. մի մի գար խորհրգաՍհչյաս. րլա֊ 
ո. ասն հ ակս թիս • գի հնգիէփ զգ ա/֊ 



44 

ո*թնա*էբր սրբապկս մաաակարա֊ 
րնալ ղկնանս աշխարհիս յն*.թ ն 
դարս , յոսթնաէքն արժանի լինին 
նովին հնդնակ դործարանփր աե֊ 
ճաո. վայնլչոէ-թնանյն ՛որ անկն 
կ 50 սչյաՐ սրբսւ/ * ՜Աոլեպկս և հինդ 
ուՀթնակն ըսաո հինդ զդսէչութ՝նանէլն 
մսղրրնլ ղու-թ խորհոսրդսէ» չարս*.֊ 
թնան ղհոդնկանս և դմար&ևականս» 
որպկս սոէ-րբ հարին Էմասաասիրն ֊ 
իին *ի դիրս է ղդ-այՈէ-թիԺէլֆ 

նն այսորիկ • նախ անսոէ-թ ի*.ն ա֊ 
չար , չսնչոէ–թի*.ն 5 1 ականջատ , հո֊ 
ասաելիր ոնդար , շօշչսփնլիր ձնատար 
և “ճաշակն լիր բնրանոլ • և նն կրկին 
հոդն կան և մարէՏնական « ք*աբաս֊ 
ննչչաւ. այսորիկ և յայաենյա*. • ա֊ 
սասՀՈԼր գոէ-թ խորհուրդսն , ղի 

•Ղ ա ր*լ Ժյ1՝ ո 0 ո Յ կ Ա *Ժի 3 ին % 1 )կիղրե 

որովայնամոլոա֊թիւՀն , պոոնկու.֊ 
թիսն , արծ֊աթսիրոսթիւն , աբրա֊ 
մոսթիւՅէ , ձանձրո սթի*.ն է բ արկս*.֊ 
թիւ-ն , տտնափաոսոէ-թ Է$*Հն ք աժբար^ 
աասս/նսւթիւն • ասյսորիկ նն ոսթ ։ 
Հ \ 3 ոյնպկս կրկին նն և սորա , և աչ֊ 
սօ Յէհ յ ա է@ եյին սոէ-րրթն և հնր֊ 


Օւցւէ^ ^Օօօ§16 



45 


Հ>եյի% • և դատն Հաճոյ ր Աւսաւ,, 
Ն՛ոյ , և թնաս աւսսւքէնոէ-թնամքէ 
Հանդի տար հրեշտակդ * \\րկ յթտն 
յրաէսասնեավն չորս տաէՏնևակա • այս 
կաաարելադոյև ե և բարձրադոյԱ 
խորհուրդ. , ընդ չորս կորըքաես աշ֊ 
խարհի Հաբոզել դասետարանն փըթ. 
կսսթևաԽ ւ , \ամբարափ*ղյլ լոսսով^ 
քայսհապուպս/նԼք ընդ ոլորտս աիևդէր֊ 

ր ա 3 ՂՀ*Ր1* Ո 3^ յէշ^ աա է յիս»յ^ա լ 

1@էդնո<սԹ ե ամի ընդ նոյոսնյ հօդսով֊ 
և մարԱեով , մահը և չիչըվ% ր ու էսն֊ 
դակ մպրրոէ-թեամի դ/թիս չորեքկին 
աւպշէրալ ՛ի Հաէսասնեակե ասաթ ա 
աեալ չք*րի*Հ " >ա սս**%թ * Ե սոսին 
սսա֊րբ Հաէսասնիյս Թիս կատարի և 
"ԱԼ խորհուրդ դքարդարեիյն (նոսր 
Թի*– ՀԱան և չորը • և դե րկստասան 
ասԼստելսյն և դչորթ ասևտարան֊ 
չայն • որպես դի Հ է սան և չորը և եր ա 
կոաասանն և չորքն չնոէ-ը դթիսՀա^ 
աասնիյն . Հանդի սորա դա Հորդա֊ 

քէայքեաքն ՛Է յ՚արգարկէց <լ*ՀրԷ" ֊ 
սաս տեսին և ծ՜անեան * է| ոյԽպես 
և. դաո-պքևլոյ յքարոդեալն ընկալան 
ւ և հավատային և յսսւե տարան չայն 





46 

յուսաւորեցան և աւեաեացն հասա վան 
հեաեւեչոաի ընդ. լուսաշալիգ պո^ 
ղոտսյն % է*, այսպիսի բազում՝ խոր, 
հոա-րգ արտայասյտկ սոյա անուամեց 
(միլ որրան ասայպթ , և այլեւս «. 
•ւաւել որ մեգ ա՛հ Հասան էր չի 4՜ • «յ^լ 
այսթէէսն որչափ մեգ պաաշաՕՀ 4՜ * 
1 | այ ևյանուասնցն գիր խորհուրդ 
և կարէ յո/Ժ զարմանայի • զ»աա*նզի 
րաէւասնիցն անուանցն դիր բովան֊ 
•էակ 4 միահամհւէ ւ երեր հարի ար 
տասն և ութ *Է սաոյգ օրին ակ այ որ 
գտանիցի 7(շգրիա գեսպոտիկոն ըսա 
ՀՀոայնայ ք յ ո ր ո յ և կոչումն անոա-ասնյ 
նոցա է ֆեսյես ինձ և ստուգա֊ 
գիւտ 52 *ի հայոց նոյհպկս երեր 
հարիւր տասն և ութ գիր • և այո 
մարգարե ութ ի ւն վասն սուրբ և 

մեն ժողովո/ն \իկիայ հաւարաիգ ան֊ 
•էիր 6 3 հարցն « ^ զարմանալի աայ֊ 
ոոցէկ և իբր աեսոդութիաՀն նախա, 
գուշակ • րասնզի կանխագույն եւո 
կին սորա ամկր զմ՚ոզոՏէէ 

ասասւանազան , որ գումար եցան 
*ի %ի կիպյ էյ ոստանգնոլ հրամա֊ 

նաւ • կենաց բանին հետեւանք հտ֊ 





47 

լաա հասաաաեյէն , խոսաովաեու ֊ 
թԷւԽ սուրբ \^րրորդուխեա%% և մի 
ասաուած՜ուխեան տ ք|Հ» և այս Ծէ*~ 
խորհուրդ 54 դրոց րերկ յոԱ-ոէ՚փ 
աեսակ , որպես պէ պհարյե բերե՜լ 
զհամար , և յ\յրրորդուխԽամե դաա^ 
Նիլ խորհուրդ . րա%ղի հարեւրրԽ 
երեր միաչափր , և \շրրորդութէւձ% 
Խրեր անձենս հաւասայյր տ Ս ոյհ^ 
դունսւկ ութեւաասուէզխ • երիս 
վեյեակս էֆաթէւս , և այս %ոյեպկս 
խորհուրդ • մէ ՛է րաղմեւխէւ.% Թը֊ 
լոշն հայէյէս և թէւրեսյես թր֊ 
ւովթդ , այլ ղրաէք-էնսԽ մէահաւասար 
աեսյես և խորհրդակաևեսյես 5 5 « 
\\աաարեալ աեսյես յէսւխեամբ 
ր արժանէ/աոՏբե դհաւասարութէաՀե 
խուոյև , և դայես զզթանչեչէսն ՛է 
րաո֊ասեիէյե ասհու աԽակսշսւթԷւնսԽ 
և. րենութէւնս է 

I Հմասցուր և այլ խորհուրդ օ դաա^ 
կարադոխ և հոդւոյյ մերոյ փրկու . 
թիւն * »/ք»յ| հաեապադ 

սոԽ յէշաաակէ սոյա ՛է սուրբ րա֊ 
ա.ա*Խերորդ սրսհոյս հսձեդխպէ , 
բովն, աո-աւել ահս ւ աԽակոշուխէւե 







48 

նույա ըաո ասոա֊ր^ո հոգեսորապե" 
ոաեելև պ արկեշաոսթե ամբ գ^քպփ"*–֊ 
թիճ կերակրոյ արապթոյ աա-ոպաշո 
և աճ ի տա թո պիաԱ թեթևա֊աա-թե էս մ բ 
ընթանալ ի յաապարկէլ հանգիոի 
նայա տ ^ախ2Հանապե* զհւէյյտտտյն ա^ 
է սեա լ յարաՀՈյ 3 5Ճ մեգ և օրինակ 
աք ցան տս ցան աանջանտտե է | ւրր ***ք<ժա/իկ 
աեսոալ նոայա քինելով֊ և մարաակիտյ 9 
րնգ նոսին խոսաոէխճոսթեամր քըլ 
՝*րհ– ոս • ոբովր մարթի նոշրս ե 
պոակակխյ չինելև տտանչեչաաե ոիլ 
յերվԱոէ֊սա պսակաչքե • նախ չար֊ 
չարանայն հա գորգե րՎև վշաակշե֊ 

էքԼ ՂԲ ա ^ ո Ք * 

Ա#»** աճեսյՈՀթ , եգյթայտ , գաճ 
սրբողն և պագաբ երեսյոատ ամեիո 
հայեըականո , և աաայոար ասոսրո 
գագարաակստե օրհնոսթիճո աարժա^ 
նաւ.որապկաէ է Հչեսյոար գխորհոսրգ 

աճելղո * և էէ ա էԳ Խ& "՚*. 

նել գսրրոյն աոճ տ ի նեգոսթիճո 
ուրախանալ, *ի հիշաս փաո^ասորել 
պյձրաոսաե , *ի աաեքանս համբե֊ 
Ր^Լ* Որ « իաոա արգարոյն կատֆյի 
աանոսլ, գոր եովք նոյասնյ նմա֊ 





49 

նեայէ • ըսա Փքփնակի նայա մաբաքա^ 
յէ • թհպհա և ւ»ձ քձ"է Աք^ք». 

պայ** , այ լ ըեգ սաաանաքի . 
ասասիկ և մեղ ասսքի կաք հանգ կա և 

մարա և կ*փ*. և մրյ ու թի*ն ագմեէ * 
Լուա^րու,^ և ՛ի միա ասմԼթ» արգիա.֊ 

աաաես • եղիչյոէտ պաարաապթ է ելը/ոււ-թ 
*ի պաաերապմ ՝ , մարափչյոէտ և յալ. 

թեաքուՓ և յ ա ղթ^"»Լ էՀ՚կ*է Ա 3"*Ք 

զքմշեամին մեր զհակաաակպ *զն • մի 
թսղյատ յոան կալ 9 աքլսպաԽչ \ատ% 
•տՀՀենու.թԷսհ արասայատ մաար մերոյ 

և խ"րհրգ*3՝ & ո հ9 Ոէ *է 

խարհուղպ. , սաասշատ ղբարեայն 
հանգէս , սրբեսյատ *ի մեզ այ զան . 
ձքաես խոսաովաեոս/մեամբ և ապաշ ր 
խարոՆթեամբ % Այ» 4 աօեասիրագե 
յՀք" • պյ»պե" պաաա-Է »րբոյն յէ֊ 
շաաակ և ^Լրիսասս փաաաէ-սրէ * 
%աքեյարատ շքեգ սրբա/ն չարչա^ 

րանս և ՛ի մոսմկաչոէ–(միւն 9 *ի 
Հիշաա և յազօթսե « 
աքԽոքքա խսսասհանսավմէմմե 9 և շա^ 
հեսյսատ ըեգ նսսա զյիբկսէվմք տ 
րամնիս զեսօա կացք ատ անձաեյ «4և 





50 

րոյ , մաեաւանգ եթկ նդթպթ 
ասս \^բտուաե մեր ։ ք\րպէս ար, 
մփմէէհ էտ ամնելև յանկադ֊ոյն սրբոայն , 
այսպես աօհես^ու^ , մի աշխարհա, 
պկս այլի վեր յ*ս»% դաշխարհ > \քի 
որովայնի ւ. փափկայե րալ, այլ հո, 
(. 0 ^ 13 էր ալ* յ$իրէր*$&*Հթ պմի մերանս • 
պաաուեսրյոէղթ պէրեարս • մի դան, 

ձաեւյ եւեթ իրնդրե սֆութ , 4 

զընկերին ւ \\սեվթ արն ել, և դասեին 
պաա՜ճարւԽ ւրչ արւնոլվթ ի միա և 
այնպես ամեա խմբել է է| ե րակրաէջ 
կարծեմթ և ըմպեչեօթ պաօեն և. կամ՝ 
պար դուր պա աո լականա յ 57 * Ա4-. 
ւաոիկ որսդ ամեն կ % նոթա րապրքեալ 
և եարաւի և մերկր և *ի պաւլընկե, 
յեալ. կարսաեալթ , նեղեալթ , չար. 
չ ար ե ա լ, ձուլեալ մարմնով֊, և պա , 
աարւեալ արիւնահոս տ Ի-* ֊** 

փափկաեավթ , և արւաւել րան ըլ 
պ կա ամ։ , & դարգարեալ 7Հեմեմթ և 
րյեեամթ երկրաւորհթս է | \ւսսվք դաա 

Պյէ՚Գ •րր՚էթՒ՚փ • 4 ♦ այ ՜ 

պաաոա-Էչչ որբոցԽ . այոպէոև^ ոչ 

եւո . 4 հակաուակ կ նայա 7կա, 

դանդն և չարչարա ն արքե , 4 


եյ-ՕՕՕ^Խ 



51 

ընդ. նւաա * ՎհոօՆ այսպ աէկ *է 
է**“*3 Թ ո դ& ոա վՏ գամէքեայհ 58 բոա ևր֊ 

4 քհ ս հ էՈ ս^ Ոէ –ր*Ւ 4 . քՅ ո Ր^" ւ^Ր^՚^Յ * 

աաաղա կաաարևալթ լիյո^թ մևոտյար֊ 
էբարոա.թէւ.% և *է սրբութիւն և *է 
աէ-րհս բարև այ տ Այ« է %մա%ու.֊ 
թէւն %ահաաակայն , և վասն այսո լ 
(*էկ ոյ պարւէևւևյա*. մ&ղ 

աօհևլ ղչարչարանայն օր սրբոյև և 
ժաո.անգ. դ.աանևլ հաւաաոչյ նոյա 
և Հէեայէյ * ^ ^անաշևլ^ զյաարևպաշ^ 
աու֊ք^ևահ օրև*եսդրոէ–ք2էէՀ1տե աո. Ա«լ 
ա ու. ած՛ հայևյողո».(2իլ.ն ։ ևղ֊ 

է^րթ ջաեասյուր նևւլ և աեձսէ-կ 2ա. 
%ա պար հալն սրբապանէյե մաանևչ 
՛է պաարասաևալն նոյա աևպէ և 
ւպլոակև օյոատ • յ»ա%պի օր պայս հան֊ 
ք4« յօրէնեայ ք արդարագաա 4՜ և 
աո-անյ ակեաո.ու.թևան և հավասար 
՜ճէէևոպայԽ , հաւասար աայ պապար֊ 
•էե*Հև , և յ»ձ հաւ.ասարոե ոչ֊ աոձկ 
զու.դապաաի ս. , այլ ըսա էւրարան֊ 
&*֊ր վաաոակոյն և պչէսրձՆ * Արպկս 
և ու.ա» տ յաւ.ևաա րաև §/Ն որ ասա֊ 

յտա. դ աևաոձէ . %*ղ*3 * "ՐգԷ 
մև$ Ոհէ Հպ՛ խքքհթ » և յա/և֊ 





53 

ժամ* հաաոա.յա»նկ իէբպթանչիպւ ըպ֊ 
գ ործ* իսր տ 

Ւ"սյ պր** Քհ ո ր ա յ–ր 

զյֆշաաակ յ>աո.ա*"*–ն # "^Տ հ 1>– 
աոսե՜ոյ , պմիաբաԽոա.քմի*Հհ ՝ի հա֊ 
ա.աոա նոյա աեոյոատ , և նմանոպյյ 

Ժյ ո *փ նո յ ա ը սա կարի ^ 

նՆսչյոսթ ամենասյն անգամ Նթ • *ի միա 
աէէ-էքՈէյթ պնոյա աանջանա^ն վաանգս 
և նեդոա.թիէ.նս * հ ամբաբձչյսա-բ պաչ* 

*իյէրրկինս աղօթ-աչի 5 9 արաասոա-ղջ , 
պի սրբոէ-թև ամի և աո. ւ^ստօւած՛ 
հայեյո պո Լամբն նահաաոսկիյի ա. 
չաք աևոա֊թխնն , և մի յաբաա հայ֊ 
էրչչուաե՚ո վչթ *է գևրլպաարանաւյ 60 

պշահեէչքիմխ 61 Գ պաաոա-իրանափ 

\Հյաաոա.հ–ոյ պահպանոէ-թԼնկ տ (ք«». 

^ 14"^" » պե բան աևաո% 

էՀ և Փ ԺյՒ ^1* և *ք ոլ *է ն Գծբ 

ԺՅ Ոէ Փ * ան հ օաարոաևայ և պա֊ 

պիր խօոիյ անըԽգոձէևլե այ 

**ՂՅ • այլ միշա պբարեայն պյյաԽո 

լ-Լչո՚Լ և ոՀնքնգիր •“«■–ձ֊ 

նորդայյ իարաաոա – . մի և հոաոաէ ր ֊ 

ժ* էր*՛*”** * ”ր Ւ ն ւ շր* 

Օէական մաբմ^չմանյն իմՀնի և հա֊ 


Օօօ§1ջ 



53 

կաո-ակ ի*պ"յ հոաայն ՎԼրիսաոսի • 
այլ հաաամրպյււատ րարապթ դ հոա 
կենայ Խւդոյ որ հեղի ալ կ *ի Հ^ր. 
րոա֊սա աո. *ի Հօրկ% էՈ*֊»*յ % Ո/»^է« 
ասէ անոյլհեդեալկ անուն յյո 

Գ 4Ւր ա յ * պ էոէ Լ և օծանխքի ^ 

հհթ Հոդռոյն որբ ոյ և րրիսաոնեայր 
անուանխքխ է Հնգ այսոյիկ դյայոլ֊ 
թէրաե և բևրանոյ ղուո.% գիյոար , 
ոովորեսյոար իփփսել դարժանն Ա«, 
աուծոյ , և ճաշակն լ դկննայև պար֊ 
ղյնա.աաոա.ն • և մի ծա ռայն լորս վայ լ 
նի որով֊ ւ»ձ արժախաւորի ծառայնլ 
անառն , դի նա կ մայր և սկիզբն 
պոռնկոա.թնան և բադում՝ չարնա էյ • 
այլ սակասապիաուքԺևամբ և հար֊ 
կաւ-որ կնրակրովյլ բ ասականաս֊ 
յյուր է 1 րբնսյոատ և դձնռս յամն֊ 
նույն անիրաւ. ղործոյ • համբարձի 
այ ո ւր աո. \Հրաուած աարած մամբւ ա֊ 
էր&հ 4 շօշափնոյոար ղրանն կն ֊ 
նայ/ , ղործնչուէ դո* մեն այն արգա֊ 
րութիէձա է Այսպես իմա Այո ար և 
դամէահ այն աեդ֊ամհյ մպթր սա. (մի ւն 6 2 տ 
Ա^ււ 4 պահոյ կաաարն լուքմի ւն • 

որպես 9 ի կնրակրոյն ար դ-նչիմթ 63 





54 

յաւուրս պահոյ , նոքևպկս և. յա . 
ժևն այե չարևայ • և որպկս ՛Է փա± 
փոէ-կ կերակրող անճաշակ չթևխֆ 
յաւուրս պահոչյ , սոյնպկս ամե 
%այն ղչէսայութ ևամբ հև ափ ՛Է 
րև այն չինևլև բարև այե ըե դյուԽակ 
և դործփնևայ ։ ^ 4 *" մարսփւրոսսւ^ 
թիլն երկարաձիգ. 6 Հ # ահա •Աք*"քյ^ 
ութիւն \\սաուծ՜ոյ բապմօրևայ • այս. 
պէսեօր հաղորդի մարաիւրոսասկքն 
րեգ մարաիւրոսայն * Այօ կ աա ն է 
արբոշե պարդ . այս կ և է"հէյք <*»/». 

բղրսս&Լ և անուշահոաութևան բոլ~ 

րուձէն էտեկոյ , ողորմութէւն սահանք 
կաց , լուսատու, դէշփրպք կսւնթևղյր , 
ակր աաւաանյ կե ղևաւօրութևան և 
էֆաբանութիւն սրբութ ևամբ , աէո֊ 
մևղինակաչս 65 ոսկիս և մհմևպկնս 
լուսոյ փոխանակ ակար էԹէղս ւայն 
դորՆոյ և դէւ֊սփյ * *\*աաասաան 
արգար պ .բոց և այր է այ , և 
ակնաո. ութ և ահ և կաշաէւոյ 66 , 
պարդարանր ոսկկպօծ է գդես սա ույ 67 
դևդնափայլճ 8 և արնրաթ աա ևսակ 
սպէտա կութ ևամբ ։ պարկևշ^ 

ասւթևամբ և աղօթթ սրբամաաոյյ , 





88 

արաասոէ-ադոչ֊ և որ աահաո.աչ~69 . 
4> 70 ճսյյ(մ մհւ֊նչ» և որոատ էրրդոց 
և պարուց և կայիմմանց ձև ողնաշար֊ 
ժո*.(մևանց • քսոնար հո*.(մի*ձւ և 

4 ևպո*.քմի*.ն և էսեցոփոսիմիան 4*. 
դև*.որ յ»ադՀ/րաշարժոա֊թ ևա»1բ. • ըղ^ 
Գ ևսատ Հքքապաաթ բոչորևալբ և 
սպիաակափայլ կոկեաէՂ \ և ոպոր֊, 
կեալև 7 ՀոՀհչող կ ո շկ°թ ոանաարոփ 
շքթջս*գս*յոէ.(9–ե ամբ է յօեա7*օ7Հ և ա֊ 
շակստաա. դի* քօթ է Ա^ւ^լ մի միայն ար֊ 
աաթե*»էԼթս պարդարևսցո*^ պամն* և 
ղսքասէիւ. 72 սրբողն է աչչ^և պհոդև֊ 
•./արական ղարդսհ յօրէէնեսցա-չ» • և 
այսպկս կաաարևալ աօնաոկչտ չի֊ 
յ»<^ • րարձրացո*.սցաա*վ* ղպաաաաի*. ա ֊ 
*.ո*.րո չչսաո հս*2քո*.(մևան որբոցև և 
հա^ոյիյն \\թւաո*.ևոյ տ 0*^ պխորհըր֊ 
դա կան իմի*. րաո.աաւնօրև այ ա*օա*–րց 
պա հո *յե պակաոևցոԽԱցու ր , պի մի և 
պակաոևսցի պոաէխ • ւԼթաոասնի*վ> 
շՀդնէքՈւչոայթ և միապկս պահև սչչոէ֊ր • 
մի խոաորեսցի յա*.ո*–րցԱ յայոյանկ 
*ի բաւլանիս հեշաոավմևան , պի մի 
և անկւչի և դաոցի իտսաան և 
«ձ համարև աչի *ի յչաաաոոաձ ան • 





86 

թայս խսրհրգականոՆթքէէսԽ և փ. 
կայիք, չսկ# խնդրեն ՝Է ժ&չև գսսք. 
կամէ% • Աքք. 4~յ1ղջ"յ1րալ ևկեդևյ» 

I յ^էաո€.ծսյ աձնկ գյէշաաակ սրրսոյ 
^աո-ասնէայե այսքա% պայծաա֊ՈՀ. 

թե ամի և յնծսէ֊թեաահլ Լրկնէա-թ և 

Խրկրա*. , որ է%չ֊ յևրկթա էաքնձփ և 

"V է % ւ յԼրհրՒ • էր~4. և հր՞Ն &+-֊ 

աոսափայԼ արեէ֊աւ. և լոէ֊սափայլ 
պսակպր է ի յ եր կեա-սա պայծաօ-ա^ 

Տ* ա Օ Գ պո^արճա^ծալ. ՝Է 

յեր1քհաէ–սա պսակեաչ^ոչ֊ւքիովյֆայծ , 
այ լ❁ թաո.ասնէատ . ՝է յծրկրէ չ*պքթ, 
ասաևղյթ ջահասորևաէյ դփւ.ա Նշթա֊ 
րայյ գեր ափայչեալ. ՝ի յևրկնսա^ա 
ՎԼրքաաոսի Խրևայքամրւ ոչ֊ միանգ.սսք է 

•~յլ լ րէհ ա • և ղջՀհՒր մ * է ւ ա չք Խ 4~֊ 

լածևալ *ի յերկրկ որրոյն աք». 
պա հևաս ՝քսե ամուԼթե պարած՛ ած՛֊ 
կեալ֊ * թ այսրսաև և աս.աէ–ևլ հ թաՀԽ 
դայս ո*–րախոէ–թիտձ Կ կրԽ յյապ ս պրթ 
Ս երասսփա • Հլսձապի պարծ է Հ>ա֊ 
ոյաաոմե ասնևլուէ֊ յթէրե արեգա^ 
կունս յէով~ չոասասվ. ծադձալ» վա սԽ 
որոյ և րաե ղրապոա– </* ։ րաղար» 
հո.չակասոր կ և աեոէ-աեէ • թայյթ 





57 

ոլվերքա^ան և այլք. , պէ և $>որհքն 
| \թ/աս«^եոյ անպեպ9 են • .քանզի ուր 
ևյ-ՀՏ-^Գ նոյունյ , քաաա֊ 
սսՀկք անսւ.անի • դի միով֊ անուամբ 
ամեներքեան կոչեշյահ է և սփո-եայաա. 
անէէւյև նոյա քեզ բոլոր աշխարհ* , և 
ամԱհեւյոմն եղեն շի ո րհր բմշիսա.֊ 
թ-եան և փրկո»֊թեստԽ և պսակ հա֊ 
սարա կա յ հ ասաաովամԽողաւյ * <Լ»«ւէ 
սրղյ և որ այսսր աօեել արժանավոր 

եղաք ք Լղիյի *5է“»յ թողոավմիմն . և 

րմշէյո*.(մի*% ախաամեասոյ և փըր~ 
կոէ-թիէն հոդէ-Ոէյ և քադքրոսթէւն 
օզոշյ և ամենայն չարեաչյ *է քարի» 
փոփոխումն , և աո.ոդ2ու.(մէսե *է 

հավատս • թազաւ.որաչյ և պօրաք 
նոայա և հոգեխոր պեաու֊թեանյ , 
սրրաայաԽաբար և գերահրաշ. աս֊ 
ասա-աեպեաական վսեմոսիմեամբ 
համաո֊օա և 7էշմարաոէ–թեամբ քա֊ 
ր*պէ1 ըիդ֊ րեաւ. մարմին եկե ղեյա֊ոյ 
ղքՀանին 7 3 ՜Ալ ստուեոյ զարմանա֊ 
ա-որ թանս • արօա անՏիևաս բանավոր 
հասի. *Է վայրի դալ ար^ոէև իքսերս 
Հանզսաեան հովոէսել, որովք անա֊ 
րաա պահեայյյ 9 ի զաւիթս մեր մե ֊ 

ՆԵՐ* • Ի Ա . ^0*0.1) • 5 

օ՚, ց ա^ՕօՕ§1€ 



58 

ր® “րր ա ր ա ր Հ,"ր–՚հէ *րՊտք~&< 

փրկակաԽ արէրամբ *Է պահպաեա.֊ 
թէա% փծ֊Տրալթ , և փո փոխևալ յաս, 
աեայս եյյյ յերրկէն *է վթրնատա֊ 
պաշն 7 4 \յրա֊սաղկէՐ , ւ*պւ գան^ 
ձեալ կան ամենայն հոգքտ աա ա 
առնանա հաճոյի յև • յորս յիյֆ և 

^ք/եԾ^Ժւ բ^րն-խօէաէ^մնամր սըյլ 

բ"3 հհ ս էձ՚& ՝Հվփ»"""*է IV»»»*–. 

երոյ • որասՐ փաոզյ ընդ– Հ>°ր 75 և 

Շ**գ Հք"դ*–Ղյ* *րո "Ա** և միշա և 

յաւէաևաես յաւփաենէյ • աէԱխ * 





ՈԱԱԿ Եհ ՀՈՄԱԶաՊ 





ռւցարտճ^ՕՕՕ^և՝ 



«1,ԿԱ8 ԱՐԱՆ ՈԻ ԹԻԻՆ 

ՕՐՐՈՑ ԻՑԻԱՆԱՑՆ 
ՀԱՄԱԶՈ.ՍՊՍ.6 


Ե հ 

ՆԱԻ.ԱՐԱՐԱ8Ն ՀԱ8ՈՑ 

Ւ ՏԱՆԷ Ս.ՐՆ՝ՐՈՒՆԵէ3.6 


ժամանակս թադաէ-որոա.^ 
թեա%ն Լե*.ո Տխի կայսեր , և ֆըս^ 
րիոսի ա չեպիսկոպոսի 1| ոոսաաեդի^ 
նոսպոլսի և *ի հայրապեաոէ-թեանն 
՚Հյերսիսի Հչ^լյոչյ կաթողիկոսի սաստ֊ 
կաշե ալ ղօրանայր հարսաահարոէ*֊ 
թիմմԽ §ա2քկայ ՛ի վեր այ յրր իսաո֊ 

Հքէ^Խ * յ ո 1Ր՚ԼԸ Թե սա կա էտ 

եղեն վկայտ *ի Ա* իջա դե աս \\սորւ.է»ւյ 
և * ի կարէաԽս |յ ապպադովկաչյւ.ոյյ և 



62 

յ\3վ* ա §փ ա * Ե լ "հ" 

րեալս ընփէ թագաւպ էին Հ^ունաչ ք ւ»^, 
նկին պէրպթ հարաւային բ ա%ակա, 
չութեփսնն , ՛ի “նոր փա %շաԽ 

յաղթութեան արոր կրեափյե խ». 

մայել ՝Է կայսերկն (Հուն այ փյօրոփ–, 
թե ամի սուրբ խաշին • ցորժամ կա, 
փ/էյան աօւնուլ ղթ ագ.աւորարնփփփկ 
վյապփսյխ 1| ոսաս*Խ դինա– պ ոչիփփ , ՛ի 
կոփյմանս \\սփ,րւոյ յեչփսնեչն ի». 

մայևլի ՛ի հեր այ կոհակայն 
նոփփի անհուն բաղմութ և ամի. "ըր—Հ 
և ղինու ափ/ենփոյարմար պաարաաոու^ 
թե ափ/ի • ^թանղի որպես ո փնիյքփեթեփփն 
յիշաաակարանն պաեթիւ դօրուն րփլ. 
չափ համարող հփւաոյ երկոսաափփՏն 
գրուայ չափ փ/աե աեխոյ , որթ նա ա 
ւաբեկեալթ քրահեղձոյց անդրևգա, 
փիէժակյթ ըեկփլչՕփչութ եփա/ի սաաակե 
շան յ ամեհի աչեափյ կուաակելոյ • 
յեա երից աւուրյ կաաարելուԼ չոլ. 
պաշփոօնն ՛ի սուրբ ՚Աոփի և ը նփէ այ դե 
րնգ. ափւաւփափն փայ փան ղփէայափՏն հփփփ֊ 
րըսաա հարեր ոաաոկափէոյն կորեփոՀ. 
է/ափ/ի յթան զյթովսեսեան գ.աւագոնե 

ղֆաո-աւոփե • ղի մեե ,թան լ|)**է 

օւց^հտՕօՕ§1€ 



63 


սկ» և ղիորին դասապահի կ ասա, 
\ակ վարաաեալթն ՛ի Հթիսաոսեան 
գյաւաղսնխե ղօրու&ենկն , որթ մաքՏե 
յ անբնակ աեղիո կք&֊Հ՛ . 1ՀՐ& 
ձկանյ եղեն կերակութթ յիմեանյ 
վաան փոանդֆ սովոխ ղոր կրեղին - 
դ բարկոսթենկն \\րաոա.ես, այս 
հրկժխնգրութիանթ պաաահեալթ 

հասին %ոյա , փոխանակ հայհղյ ո Հ֊ 

թեան թղթսյն ղսր ԳՐ ե Յէ ն ՛է 

խաշն ՀԼրիսաոսի և յե կեղերի • սր ֊ 
ապկս \)ի նպթերէԱև 4աղ*գ*խ աո “ Ե– 
ղևկիայի*ն յաւասրս ^ԱԱԱ^այ մար֊ 
զարկին « \ակ թագավորն \եւոն և 
աղաարիարղն ֆչաբիոս պահս*–֊ 

թիմն մաաուշին \^սաուեսյ հան֊ 
դերձ բաղմու.թեամբ .թաղպթին և ա֊ 
է&նա/ն \\սիայ • և աիեղերթ ուր և 
համբաւ. րքոյե հասանկր յեկեղեյիս 
❁ թրիսաոնկիյն աո.աւ.ևլփաո–ա*֊որկր 

անունն ՀԼրիսաոսի * 

Ւ ժ ամանակին յա/եմիկ կր հաւա,֊ 

աայեալ էքարղպանութիւնն համա֊, 

պասպայ 9 ի աան կն \\րերանեա 3 "1 6 • 
սա աիրկր սեպհական ակրա-թեան 
քԼասպուրական կ"չե*)եալ իշխ ա – 





64 

նոա-թեան ք ևղյբարս ո*%եչոաէերկաաայ» 
որոչյ անոա^աանթն 7ձսէա»չխիՆ աաաստ»ջ^ 
% ու. աքն ՍաՀաք 4, երկրորդին 
հոա-ժան • աաաաթաո կին ա Բթ **^«<>**^ 

և Հ՚-չ# ՝Է պաաաանրաոգմունս և *ի կր». 

նըս /ւ ՛ի կարդ.*» Հքփ*»աա*նկոա.թ–եո»Խ • 
աաւներկրայ և անսաոյքքաաաթ գևադյէ ւԽ ^յօ 
րկնս և ՝Է պաաո*.իրանա» աեաո.% աոն ա 
արա ար * \ակ ա»կդյ2նաչարե սաա աա ոա^ 
նսսյ աքախաոայեալ ք&դ պաաոէ-ակաե 
արանէքե րարեհւսւ/րաա–ո*.թիւն նաաա ա 
խանձրնդդկմ՝ վս,ո.կր նոյաա» է Ա/^ 
ոաքանր ոոա^աակասպա»քթ ո (էթ ,ք ս * լ 
թիանա» դնոյսնկ աո. գչխաա-որն §տ2( 
կ*ո*ք աոնկին էքաաքբասաոահոաՀժիան 7 7 
՛ի նոյս/եկ խոկալ աա/րաաաաանկին • 
ընդ որ սասաոէկ ղայրաայաքաա/ր իբրև*, 
ա ք դ աղս/ես արիւնարբոսաա աքրաքո֊հաադ* 
՛ի վնրայ պաաոա-ական արաաանչյե ք ըաա֊ 
կըսան խորհել աէատաաե նոչյա չարիս . 
և Հանդի երկոա-ջ ոմահր եին *ի Ժա֊ 
աՐանակէն յայնմիկ դչխաա֊սրր Տ“»**– 
կոաաք Ա*ոա.սի և \\Հարոն անսա֊անր 
նոյա որ դիր Ա՝ահմեդեայ , յերկոայ» 
բաժ ահ և ալ կին դաջխարհն զոր կին 
նոա–ա2էեալ ընդ աոկրո*ևթ–եաակա իա.֊ 





ր* ա Հէ1 * Ե«֊ եր ակնալաշխարհն 
Հ^*5 • 4. նա իսկ և իսկ 

փա֊քմաազկս ^յղ&այ աաւ հապա ր ա^ 
պևան Հայոշ ք»։& , պայ սծաՀե 
2 Հանաչխ-ր խ»ւ ղի*ք**յ * ի կա ս կած՛ի 
նդնալ մի գույքն ամխ ա ս աանոս֊ 
(Յիւնթն էՀևպյաեկ որ հասն թադա*–ո^ 

րԻ 8–* – լ “յ ԿԸ> ՛է որձ 

*յծն % էէ իբրե-էս Խէքհ *ի սահմանս 
Հայոյ , փս^թայաւ. յպխաց կոչեա֊ 

կանս պեպյաԽ կ դալնպյա աս* նսսա 
սիրով֊ խ $սպ աղոավձ և ամի , ոչ֊ ինչ֊ 
յայաննլսվ֊ ղոր ինչ֊ խորհն ալ կին 
դեպյաևկ չարիս < խ»(ք նպթա ՚թանղի 
"ձ Ւ^լ. չփակին Հանձին իպնանյ 

խիդ*, էրլև֊լ Գ նացԷ\ աՆԱրկք,^ 

համարձակս սքձնամբ լ քինի նկնչոյ 
կոչԱակաեաչյե , Հձկպկա և *ի կասկած՝ 
լին կին *ի նոտրս խարդախսւքձ ննկն , 
և ղվնրակա»քուվմիւձէ աշխարհիս և 
ղդսրծ իա֊րնանտլ սաային ՛ի ձնսՁե 
<\սս*.թի Ա՝ամիկոնկի , և հագարա֊ 
պնսՏն աԽյ դեայ *ի ՛ թաղարն Պկար֊ 
աաա– րնդ ի*–ր աաննչսվ֊ ղպաասէ֊ա^ 
կան նախարար սև \\րծրսՀննաշք * 
է*, իրրնա. հասին անդր զս ք աա րս * . ալ. 



կԼաչն վաան յւայաձփ 

Խ"9 ոէ ֊&ձ*Կ * է ա$ր ՛է ** ՚ց է*և *# 

հաւ֊աաոյն %ՀԼբիսաոսի , է կամ* «ճր 
սպանել խոշաանգանղթ • ՂՀՍ" 

իաբհեալնոյա կամ* դաոնալ յէ^ւ 
կրր պադ-ութԼնԱն %ՀԼրիսաոսի և ՛ի 
բայ կալ՛ի հաղորգութ ևնէն (Հու֊ 
նայ , 4 կամ* մեո-անել խոշասնգս նղթ 
և այնպկս էսեկասկաԱԼլի է&ալնոլ 
վչա ՛ի նոյաեԱ * էյ**, աուձրալ դնոսա 
՛ի բանդ, կապանօթ հանդձրրձ , յր. 

պաադամս աս, նոսա ղի աբձրէր֊ 
յեալ խորհու.րդսն ապսաամբու^ 
թեսն ՛ի ձեոն աքեր իրի բա էանալ 
՛ի՝ միջ*»յ • և պարդՏրւա և պաաիւս 
մհհրամհե-Ա ըևդունևլնոյա յարրու^ 
նոէ-սա • և եւս ՛ի մհհրագոյԽ ձդիլ 
գաՀակաչոլվ2իւնս ք և հաւաաաբիմ* 
էէնել ՛ի դրան արթունի , և շյթեւլև 
Ար Լան չի բեղ– ամենայն կ աղմանս աԱ. 
ր ոա-թէրանն §ա2(կայ ղնոսա կայսա,֊ 
յանել . և յերկրորդական կեղծա ա 
ւ-որԼալ հ ասույան ել պաաիւ. * ք Հայյ 
*–*պէ հիմեայԼալկր ՛ի միաս և ՛ի 
խորհուրդս %ոյա հասաս տ սսւ֊րբ 
էյրրորգսւիմԼանն ՛ի հև բայ աս.պթԼ. 



67 

յական Հիմի հաոաաանոյ , իբրև*, ըղ. 
խադո մանկանդ և գաաաոպևը* պա֊ 
է ա֊ասանց պաա. 9 ի նմաեկ խոոամոաձ֊ 

է*ըե համարեին • և իբր*"– 

ինլ յամհպ, պարսպե ՛Է *~Ձ Գ՝"*՝֊ 

նային աապթնալթն աո. նոոա ար֊ 
թաեեակյտ չաքին * <\*արձեալ վէրը"֊ 
աին ոպաոնա/խ խո շաանգանայ և 
կաաամահ աանԼաՆքր պրաւ. կենապ 
նոյա աոձևլ խոսաահայր *ի ձևան 

է֊ր-շւ՞Վ* *֊հ*֊Հ * 7 ~ 

յղեալ. սրասՐ ա%ը>ֆևր1ղէ <Փ աս 

(3 .պա&րթ վաաաարաոՓ 1 ""^ *»- 

չուէ ահարկո»աթիէձեո Ա *ևրհ*է–*էանն 
այն նախ Հան ՛ի տանտան* մաևալ 
մևրկայևալ պհա սաաո յ* պյրևաո պա*» 
*ի ՀԼրիոաոո մկրաոսթևան օծոԱ/ե 
ձախողակի դիտմամբ* անյապազ^ 

փ-Փ՞լ ևլ գնաց ցանկման հա. 

դարապևաին ՛ի աևպի կործանմանն , 

յանձն աոնոյր • • • • քքէ ակնոգրոա–֊ 
(միաձև նոայա արազապկս (մըխաաևլ* 
\յլնա արաաբո իբք^ է՞ 1 ^ ^7* 
մպոևաաա֊ փոաՀձապկո Հա* էրէ*յ 
1փ% աք ալ պագաթևքեաց աէաա* 
խ-րասՐ. և Ա/թալ ԷՀոանակա)։ 7 0». 

®ց«ե^ՕՕ§1տ 



68 

խոսթեամր գալ^աանելյաշխարհհ 
Վասպա֊րական աիրել փոխաեակ 
եղյբա րՁ Էպ>«Հ * 

ՀԼ"Ս ս ղ*աւիթ քքաէքքտ. 

նեան փոաՀձաայաւ. վաղվաղակի ըեգ 
աո.ա^ նո ըա պաաահեատյ նմա և 
հաա պէէլոէ-Է* նորս* և և բարձ ղեախս*^ 
աքէԽսնորա % ի աա նկն \\րերու%եաՅ * 
|ս»4 ^րէ*յ ս երանեչիրն Հ^տա/ադաոպ 
և 1)աՀա^ էրրևւ. չո*.ան ալղՎորոա֊Տ^ 
Խղրօրն էա.րեանյ , և ղաղդ.եյո*.թի*ն 
չարթ» ք է մկչնոյա , մեեակական ող֊ 
բովթ դ.աո1հապխս արաասո*.օր , և 
անհանդուրժելի հաո.աչ*քամբ ։ ձայն 
ողորմելի րարձրայույանէին ^ վեր 
աո. յէշլսն իւրեանյ *քԼրիսաոս , գի մի 
զ.ոա.*յկր մե րկաչյե աէ լիքին *ի նախա֊ 
խնամութեն կ պահպանող֊ աժրա֊ 
հրաիրոլկ ձե*ա.ա*լն \\սաու.եոյ • և. *ֆ 
խրաաել դանակ եղբորն (ժշուա֊ 
Ո. ականի , ըևդ չարադ, ձնե այ լիր ակ ^ 
յեսշին հոդւոյ , այլ ղի կայյևՆ 
Տէեասյեն հասաաաոան *ի հաւասձան 
^Լրիսաոսի յորա լուսաւորեալ 

■* է * ա% Հ»»*–"Փր “Ո“ ո Լ է Ե*– 4՛^* 

•Գայթ, ի քաՕ, Գ թ. և ^ ՝ի 



69 

րապումոպրրաՐ «ք Հրի սա աէկն գա անել 
պարգԽ^ հանգիդ մարա իր ոսոա. 
(ֆեան > նահաաակո*.թեան « 

|«4 ա •Օ՚եաչարն գարձեալ բար ա 
ձրապ.զքև յջաՆ պաոյաքքէմն Հարբա ֊ 
%էր ակն իպտ ընդդեմ՛ սրբոյն սպաս. .֊ 

նաչե+թ և էսհարկոէ֊թէրամիր և "դո֊ 

^ական խաբԷուՀմե ամքտ . դի թե֊ 
րէրսս կարասցկ ր ի հայր կործանե լ 
վեոսա *ի հրապոյրս պդաորս մա֊ 
հածինս • • • օրկնսգրին իա֊րեաԽշ 

• • • յանդէմս/նակաէյ միմհ աե*յ 
ասա և ահ գործեալ հրապարակա֊ 
կ*Ս ա ամբոխիս, աո. պաարանս մհլո֊ 
ր ու. թե սան մէջնորգելովյլայլս ոմանս 
Գ նախարարազն Հայոյ որթ ի հան֊ 
դ֊էպոտ֊մն հապարապեաին մամա֊ 
Նեալեկեալկփն , | սակ որ թոյն տա֊ 
ջայո^շ֊ մաասոր բանապինո^թեաաքբե 
պա"– *է ՝Հրիսաոս հասաաախ և ասե ա 
սաարանական պաամհւթեամբրե մի 
ըոա միոքխ կարգաբանսաթեաաֆ. , 
գանսկղրեակսձաաաավմիաձէն աո. հայր 
և. րսա ժամանակի սճարկնոա*թեան% 
հանաէկաա ք և պմիամԽակաե Նք*֊ 
րորգոսթեանն աաաաո ածաբանո* 





70 

թիձ, աներկեւգ համարձակ»*.֊ 
թեամրաոաքի յ ս&աաարթ համա, 
ռօա եդէրալ, մթլ պարՈմեալ ըԽգ 
համարձակո*վձի*%ն %*ո/ա մնծա$. 

հէայմամր, յաա-էրւթալև հայհոյող 

թիսն աո. գէ խաա.որէ և օրէնսգխ* 
խ ք էա%յ փոխանակ ա%ա%կ%գիր 
գոլ նարս աո. ՛է ^Լրիոաոս հա*.աաո, 
յըն՚է Հէարոզութենկ մար գար կէյ*> 
և որբոշ աս-աթևչախ սապչլապաաոաՐ 

հկաքէչք ա»աույ»ե–ո*մձէրաեն փքք*ն 
աոոէ > 

Հնգ որ յոյժ մտապահ եզ Հալ 
նախարարին ըեգ սպառեաչէո ակ . 
բունի ահարկոավմէրանախ գ»ր եգթ 
առաքի նոյա սուրբջԽ դասաշեաըն 
կեն արար Փ/*4^ ^4 (I/ 1 ք– 1 ^*՛– 

գղերյսւյանկ ղմի *ի փպ^կանշսյաթ^ 
յա%կ յէս հաւաաայեչոյ 9 ը»*֊ <ք 
նմա թէ կախեալ կր Հար երկ»* 
էլ՞յ քպարա՚նոյհն և ^կղմէալ՚է 
խորս եովո*% . և գարձեալ եթկ 
Լ*«. էր մարգոյԽ եթէ չէր էրհեողյ 
և գարձևալևթէ Վաչ մարգո/ե յոք 
ձեոՖ գաըէգայթագդ»*&ի*Հ* 1*4 
րոՀաւորե զ այրա ն ալ մեեա*֊ աա. 





ա֊ապանօթ հարանկր իրրե*– դդա֊ 
դանս արի*%արրոտ–ս ընդ ար Համար֊ 
հանս աոաքնորդիև ր է^րեաեք մոչո֊ 
րսէ֊թնանն • և ընդ. նախա աի նս կար~ 
Հրևքեալ ՝ օրկնսդրին Էա-րէրանք կոր , 

Հրանմանն • և յապոա֊շ^կրթնաԼմ խ ո թն 

և ևթկ դթչ, խորհեսշի շարոա–թէա% 
դրրրոցե աԽդիաանալ թոԱչր % Ա^/. 
աոա-հնանա– հրաման Սա աևյապադ 
դրաւ. աա%նլ կննաք նոքա • և դահ. 
Հնարն աաևալաանկին ղնոսա 9 ի աև ^ 
դի նահաաակու*(3՝էրանն է Ի»4 1-3֊ 
2(նմս աա.նալ այոպկս արադաթայլ^ 
•էն^տէ^ որպկս յաոագասա հարլ 
սան Խաշ , որթ հրաւիրնալկոչին աե֊ 
արաոայմ ՚ ուրախո$.թնամր աո. հան^ 
դ յկս մարաիւրոսոա.թնան գ ի մնա չթ » 

Ե«– օ*ցք» 4 V» ^ 

սկսան յորդորելդմիմնանս աև լ 
նրկնսդլ համարձակոավմեամր. մաալ 
չիլ* *է անդի մարաիպասական ^ 
կայսւթևրանն . և մի ինչ֊ փդյթյաե֊ 
ձին ոՀննլ հոդ աանՍ լ դքլննար * 
ադյսիկթն դիանանք և դորդա.ոք , և –լ 
«6% ա«. միմնանս • 

աաձրսփթ դալս ա նան յսաասքն մեր այ 



72 

^լփոտոոէ պոր ասաչքն • ղթ է. 

/2»լ պաոաՁև կամ* քկ§>ն կամ* լո^Ա 
կամ* պագարակս հաչածանօթ 
գերձ հասն ֆ$է կամ* հասն աւ^րաալ 
րաաեէն , եքմկ ոչ՜ աայնուչլա*֊ հարի* ւ. 
րապասփկ յաշխարհէա յայաֆկ և *է 
հա%դևրձե ալան որ դալոյքն Հ ըդ֊ 
կեանսն յաաափ&ոենականս * 0ո*–^ ^ 

# **է »«• Փք4քչ* «և 

սաէլեալյթև և պաաաախահեսԹէթն *ի 

Փրէչ& • է»*# »/» քՀ 

՚/» միւ^սահդամ* դ ալա ս ե սանն էմո*.մ* 

հաաաչՓյ ձեզ* 0 »*^ 

դորոէ֊&ե Փրկչքթն որ ասազսոՀն • 

ոթ Կ^յԷ ք$փ է* գ~լ ոա.րաո 

յՒ ր»** 4 * –«յէ #“ձ ^*ք 4 *■- 

* 4 «յ4 8 «հ. 4&ք **է .որ. 

դորոա/ն • էքթե Հր կամես^Է ալանձն 
ֆ*ր կ-րոա^ոչկ պե ա , 4 

°ր կ"ր"^"^ե Հանձն էսր դայե դնա « 
8"«–ձ. ճ&ր^ »պ՝»*>նսդէր և խո–֊ 

աաբա%սա.թի*Ֆրփրկչին, որ խ ոս աո֊ 
հան ո պ ալյ ն և ո*րաչլոպաչլե ե% քաոոա֊ 
աա%ր . ք ՀՀսսշսՀր երթալ քհեա 

4»ձ"քք^ *ք յաափաենական հա% 
գհաաճ, , աոՅապ^ ՝է մևլ զյթ~պ#ր 


,,Օօօչ^€ 



73 

սւհ% , 4 պթԽթԽէ. րԽս%% . ոչ՜ 
\աքէրլ հ ա փ աաասկր <Հշ*4ք ***** 

Հ րաՅէաէ արկսՀԽլ և հպքել յէէ ա 
«Հք«ծ« ^պթքթս$.սր՚ի*Լէոէև%ս աաշ. 
Նաաաաիրեալ է և *ի կ**րգ–* պ&»**–*֊ 
է»քււԱ ս^րաայշևսղյ պաաաղմհա&ա 
ոաքաղքանյ պ&բ§րաս% շաա^էգի^ 9 
Նպհ աձե&րյլ պ&.րանչՏղ% ըսա օրի\ին , 
է յեաԱրալ գաաճիցի ՝ի պաակսպՀ* 
Հաա***յՔաքԽչյ * մի *ըարհապւ&ր$ոթ\ր 
յաֆշսծՀր պ> ա գա ԽաԽ են պմարմք&Խ 

է պյլ—^&Փ*֊ *ւ է^Ր** 

գ$ահԱրր*±թՏրաէ% մևրսվ Լ աաաարոգ | 

ր»ք#» ^ • հՀ&ՀՅ”՝** *ե ®ք“* 

Հ«»աաւ *5 4 ՚/ր կփաապփչե 
\է*ո±ա * լք պաէւմ*՝ կալ &**(* հր 
նապրպր**Թֆ*Ֆ ք ի փաս.էրրհս*–&Հրս& 

աա»ոա.ահ»է–թ§ր*&Ւքւր»յ , փ«1^ »#ք 
Քրղաոտրրայս հեաղաԽգ Խքիւ. 

^ • «^է“* 4 «% է-ր^փ՚Փ 

|ևր<4 %որա <4ւէաԱլ, էՈսհա*, ահգ 
թհ մեր իսկ . 4 4ք&է արգաղք* 

ի 4թր*չյ սհսսրգարս^ս ա*ա.ա±, ա֊ 

պա. և մկր պարսփէֆ ճրրթալ դհևա 
քչփնակի հև-աոր սէահրո֊ %պ§ա* 0՝ք 

հ-Հ-ր^Տ*՝* ՓծԺ^Ղ֊"** 

1)ԹՀ«.է| ԵԻ ՀէԱրԱձ&ՍՊ 6 






75 

կենսածին վարգապեաոլիձեաԱն է և 
[ %մա ծա/ւայե^ույսքթ ղյսեյիս մեր • 
որով ս է է է ւ ^ ր Ձ աա “ աղաեղու֊ 

թէձ, բանսար կուին • ձի յիյյի չսել 
մ եղ. դարձեալ կործան ոտլ և պ.աո.~ 
նաշուել ձայնի հո , որ *ի կորուսա՛ 
ան Գ Էա–ա ձգե ղմեղ֊* պարղ.ե*Հ հո 

և հայել# վ^եղև ^մաեեայ Հոյ եղի֊ 
յի% . և յէ <Ոհ որ հա սև ալ եմ# *ի 
վեր այ 7էշմարաա.թեանն • *ի 2 Հայակդ 

\ մանե Հ> ո *ք~ղյե "րբ*Ա կրթարանե 

աո, ՛է յըեարել ղբաչ փ և պլար ո֊ 
ք»Հ մահու. հա1քոյ թուի #ել կա֊ 
աարեա ղ հրաման բաՅևաա-որին հո և 
*ի %մա պորջաւյե յպ /ն սաաանայի • մկ# 
պաարաղա եմ# մեռան ել իրրեւ. զոլ 
խարս վաս% մեր կախեէյերյ/ն քիայ֊ 
աե ղաոինն անմահի , որ րասյնաոյ 
՚ պմեդո աշխարհի • 

| է*, երրեա– հաոին յաոպարկղնալ 

I հաաակութեանն , և ղահի2Հ#ն ըզ֊ 

I սուսերսն ւ կաղմեն ըսա հրամանի 
րոյնաւորխն • և սուրրյխ կաւյեալ ՛ի 
I հաեգիպոէ մեկուսի յամրոխէն , 
ծունր կրկնեալ յորղա հոս արաա֊ 
սուպ # 9 աղփթս արար ե ալ աո. +§Լրիս֊ 





76 


աոս դի հասրկ յաչձրականա֊թիան 
նույա դօրայթսյանել դԽ**ա անհե֊ 
հեր մադ> մաաշել ՛ի աեդի զենմանն 
բահաա֊որ պաաարագիԽ • և Ապա֊ 
սաաւօրաչյ չարին մատոԱէյեաչյէրաԱի 
՝կաաարուձէև սրբՈրԽ ղքխաա֊որել կա֊ 
մելոՎ֊ ը թա հրամանի բանավորին ։ 
ՀՀպյհժամ* երի էյադոյհն Հ^ամադաթպ 
ասհ էքեր անելին \\ահակ • ժրասեր 
չրթա մարէՏեոյ հանդիպեալ իմոասՐ եզ, 
ր^ՀյրՓ^&ւրէսե ս , այմւէ անդրանիկ վշ. 

հպյ ւ&ԽԷ ս հէ" Փ*&է Տ * > Թ"**֊ 

աա, իմուէ իշխան ոէ-Հձեամբ* • . 
արդ, աթւք»9ին գա հ անապեալ էք^ի֊ I 
քիէ աո.աջթէ վչոյով֊ մարաիա.րասա, 
կաԽ վկօայթւթ-ե ամրգ ♦ աոյթքքՏե բա 
ժակաւ.%, •ըեդյշեալյր ոա֊րախ չիեկաչ 
*ի բաղմ ա կանսն մարմնական խ ր ա խ ֊ 
ճանոա.(մեամբ , այժմ* դու. աա 
արբեշյեալ ղրաժակ փրկաավմես աեն 
՝քԼրի*աոսի և փաթյա*.*ր չիչ/ի անամն 
աեաան *ի նա հաաակաա.֊ 

թեաեգ ւ խ#ք թո^րբն | )ահակ իրրես 
*է հրա հան գարանի հարժաչ գաա֊ 
աէարակկ յաո-աքևաղ &+դԽր 
•րօ^ 4 ւք*/«. 





77 

րահսհ է նշան աւ. սուրբ խաշին , ա^ 
ոս»ջի սրղյն գսլարաԱոէ/և խոնարհեի 
այույեալ և գ ահշքին ձդեալ ղսուրն 
եհաաո *Աէլուխ երանեչւ ղքե ։ 

%պյեժամ* Ար բո/և Հ ամապասպայ 
համբարձեալ պձեէւս իւր յտ&՚րկինս 
ասֆ • գոհանամ՝ ղ^ք-ն հայր աեաո.ն 
մերոյ ՀՀիսուսի ^.րիսաոսի որ ար֊ 
ժանի արարեր գչթ^էմեա.ա%եէ վասն 
աեուաևդ Հում* որբ ոյ , պահելով֊ 
ղ^յոյմև մեր հաստաաուև որ ՛ի րեգ֊» 
և ուրախ արարեր քւ&լ վխիթարիշ֊ 
Հոգւովրէ սրբով֊ ՛ի մեղ֊ բնակե֊ 

ըէյ « ար համար հեչով֊ ղշիաաս անցա֊ 
լորս և ղյյ/անելիս , մերկանալս վըդ֊ 
հին մարգն և ղգենուլ֊֊ վնորն որ ֆ 
պաակեր ®րգւՈ/ հո , որ հրաւի֊ 
րեաչլ քւ&լ ՛ի կոշուՏՏ» երկնաւոր 
հարսանեաչլգ տ ֆաոՀ Հեղ֊ ոուրր և 
ղուղա» հաւասար \շբրորգուքվեաԱԽ • 
որ նախաժամանե յուղեր պեղյրայրԱ 
իմ* հանդիսանալ և յ**»ղ(վեէ հակա ֊ 
աւակորգին • և ուրախ արարեր դիս 
րաժակաւ. յորգահոս վաակաւ հեզ֊ 
մնամբ արե ամ բ Աահակպյ , որ**/ •*֊ 
նունն խնգսւթիլն թարգմանեալ ե* 
®։ցւ«^հտՕօՕ§10 



60 

ք&սձ շ ընք գԽր պ ա աԽքէա ղ. 
մհդչաքհ շԽպ»ՀԽ#չյ1րս 4 ղյթեակֆչս 
Խ4$Փ «գԽցթա+աՀրա *է վրգ.»վ ։ 
Հ*ն 3 հ»պմ*չէ հարս^յպյֆն 
*"՝հ * "Ր Հ՚*֊*4հ ղ&ղ* և գփէՈ&Կա/է 
պհաա Յրրկբպագյաւօսյ ^ ո 31Ձ ո ^Ձ ևս 
Գ թաքմրխաո%+ավշև % 4 փք֊ոշ 4 ՝Է 
շայևկաե անձրէր^այ , 4 ՝Է |»ա 
Նաբաւֆ» –%ձրև*յ»շ (ոպը • 4 ^ս0 հ 
$*•*&*. գակարա^թէաճ 
դձտաՆ ^թ« թ*վանգա*կ աՔ&պքեէա* *ֆ 
*Հքէա*ոս . Հ 4 կարոպա.թֆ*& 4 

ք$րո±թխձւ 4 պաախ. 4 ^ 

էփաեան* • փփսէկ% ։ 

Ե 4 ՝ 

ք*պփա է ա%*չֆ ծոաձր կքՀեԽ^պլ, %հՀ> 
ձաթմպյխ գահէւճն ձգ>ԽաԼ պսա,^ ծ ւ 

հՀ»ա 13է*Փ արթհէ վԽ$ * *>*•֊ 

Տապա-պա, է \խտա այսպկս կաաա^ 

քեյան յա%կաէֆ մահ»^աֆ և ր^րէ 
Փ*"աո*4ան*ՀքԱրա1ֆ , յհ**ս*կբ*Լ 
րֆ &"հք& յադխաքէհֆ , ^ պաքե^աԽ։ 

^•էէ&ՀԱ և Է »րբս Եք 1 ֊ 

յ*#ափաէր+ձա յաէձլ 

+պ*.«**ա 





ԾԱՆՕԹՈԻԹԻԻՆ* 


* Ի հ&գՀյ օրինակդ գասսսքիկայս 

յԼրի՚֊րեյպթ ապագէր * Հն*ս֊ 
պՀքևն երկաթագիր* • 

ՈՀԳ • 1հ9յ^ • և մնսսն նոր < խւ^ 
Թե յսրս^֊Ժ Ժամանակի | )իսիա֊ 
նաա այս եկ այ Հ>պյ*յ վարգա ա 
պեա , չս*.նիՀխ ասեյ~ հաւաա֊ 
աեաւ. տ 

1 • %րևալ կր ^ • "Հ/Ա* 

ղՀ –* 1 • 

2 • ՍՓ օրինակ քապ 4 կքփՆ\րաԼ $ 

3 • Հնագոյնն «.Ն*»^**** • • է(լ 

Տա»գ» +\արա(նկաև ։ 

4 • է| 4 «*– *ր • \~+~՚ձ~ Լ * 

8 • Ե/»^ քիՀ • • 

6 • Մֆ ^ • **•«• ք«»|«>» • • *յ» ^րյ*. 

• *•« հաԽապաքի Հակա է ն*Խքգ+ տ 

Դ • էքք«ւ նսր օր . ^ք-Ն ւ 

օ։ ց ա^ՕօՕ§ 1 € 



84 

43 • Մ& աքևՏ և է 

44 • Հեագոքմն է հմ^լքքէ է 

48 • Ե/»4ք օր • "ԽձքայևաքէէաքհփՆ տ 

46 • Մ# °ր • ք*^2ճէձ«*& * 

47 • Երհ ոա – 4էք)ւ«. 

ր-ր * 

48 . ր* - 4 ք յյ*. 

49 • ՀհայէոյՀհ փար »զտ«.(ԼԷ«ձ. * 

80 • \\յդպէ* /»«» 4^ • 

“է*՛ 1ր «*»է^՚և |> կսքտՐ 

փգՎ* 

81 • ՆրՀթ օր • Հ*աղ»ա(Լֆյև է 

83 • Մե օրէն • *էթօ*ֆա$>ֆԽ է * 

83 • Հֆ1* աւ է*ք1*ե է 

84 • նրկ»*֊ նորքն գ քայ 
քէք V* 

88 • Մ/^ °րէն • 1**ք^ք * 

86 • ՀԽադ.ո/1% յ*>է\հօո է 

87 • Այ/^# կամ՝ ձ»քճ»յ 

պապ,»+ա\յԼ ա\անյ • . լ~ր"լ~ր )•*֊ 
Հալ ՏաՀ&աշԼ կամ՝ լա; Հ»քէ>«»Ա՛ Լ ա ֊ 

ր~&ր ^Ար-Լ* 

88 • Երկ** <ք ♦ է4Կ;1 է ք 1ր–|թ 
կամ՝ է>ր(ր«**–**ր * 

89 • օր . արքաաօօաԱ, ալօֆք^փ « 

60 • Աք օր * պաէքէօ*,ա\օՏ»ա^ « 

^«ԾօէեյրՕօՕ^ւՏ 



88 


01 • ՀհագոքՀ, քլէրէԽէձ* 

02 • Մէ °րք^ • յքա/աքէ^խՀ է 

83 • \%,յէթ ա րքհՒձ հ աէր ^րէէ֊ 
է**–4« 

04 • Եր^թ °ր • էր ։«&*«•$♦ * 

08 • Ս*^ •/» • \ք աէէա ) “էյ՚^^ւ 

**րք ՚ V ք-ր^ո. ն*Հհ է ա հ~ Նա \ * 

06 • Ե/»^ պ* • կզա—աց • # պ> • 

^ ՝՛ ^ 

07 • Հհագ.ոքե% <է$ձ**քց«< 

68 • Եքէ" լ « 

69 • Մ& °ր • ^քք*"^***ք “7ձ V * 

արթաաէաահ աաա Լ > 

70 • Այ^ ձ"^ ծ 4 4. ^ –յլ 
յ»»ւ«»ք 4 " տ 

71 • Հեագյջ/Ա1$ «ք ^ ա^– |^ալ Ա • • 
* Գ \ա Գ ա է .Հ է 

73 • Մէ °ր • ւր*»յ**** * 

73 • ՀՀեագոյթհ ՀԷաև Ա«քա.^ււյ է^՚ք» 
պ Նա–ա է աքփնա • 

74 • Ե/»4"*֊ ^"(տե ^քք՚^Ո*"* 1 * 

78 • Մէ «ք • ^ աաԼաղչ—ք՚քաՆ (&|> 

Հ# ք « 

70 • \ք~*րպչպան ՝ է աան է~Խ Ա^»ծ/»»է ֊ 
նեայւ թկպկաևւ. վկայագիր* ըք. 
Հափէապասպ կ*չէ$կ , սակայԽ սշ֊ 


։7 Օօօչ^€ 



» 


ռւցարտճ^ՕՕՕ^և՝ 



8 Ա Ն Կ 


Հէսորոօ 

| )էսէանո*. Հ>ալղգ վարդապետի 
ներբողի ան ՛ի ա* ւրր փաււա. 

սոա֊եսն ••«*•«•••• • 5 

մ իա§աթանա.թիւՀե սրբոշ իշի* ա ֊ 
նաչքե Հչամապասպայ և | )ա֊ 

հ~Հպյ 61 


հ 7 Օօօչ^0 








սոփեր* 


13. . նա է սն Ւ ԷմաստասիրացՍ ՀուՅւաաց , 

(Հ . Ա լ.րոյն « ահակ^յ պ֊«»Ոս թիմս վ֊րուց # 

տ և»Խ և &"՝ Լ Ղ&4 * 

<Ւ . 0 ովհամեու |1 արկալ^ցայ րք«֊«– յ—ղապա 
•լկՀահսնա/ ու ԷՅ Լան I 

ֆ . Հովվեն,,. Հ\..կԼք,և ։ .֊.նի և Գլփհ՞րք– *»–ր. 

կաւադս՚պևսփ Լ^քողևա՞է, ՛Է Ա . գ^յ*. 

1"1՝ Հու սա լոքիլէ 

Ե • Շովհ“–ենոս Ո ալ,կ ա լ ահէ պ , Հ^սրրդ^աք 

^արձլքևրդց, •>/ և 8 ովՀաննոլ. ՆրվՆկա. 
ցւո, ՛Ներկող 1.աե ՛Է Ա . Գ ր / >ք « ր Լր. Լ «–. 

լոլփչ* 

<Լ\(է\ա,ոՏութԷւե \)րր"/ե % ևրսիաէ <Հ\ ա( .թ Լ լի 

է I Հ–/°Տ Լ^յւ՚ապևաէ « 

Ը • ^այարանսւթէւՆ ք&սւդէոսի և 

\)սձ*դխաոյ կ ււ է ֊սի՚Ս , 

(.* . Վձ-2 քարաՆոլԷէխ^ ՀԼսլշանկան . 

<». . Ղ^բբօզ . յ՚-րգխ էլ ՛Է թոա֊աւես | . էՍ . 

«140" ՝ ՜ 

Ս • ս՝***»»**.^ և Եղէշէէ , 

յ*1 Հ . ն^-1 ՚Ւ Ս. ^«աա, է.,, 

8 . Օ–*–*–, & Հ-Տա^^յ , ՝ ս 




ռւ ց ւ*7«^ՕօՕ$1է